του Γιώργου Πισσαλίδη
Μαθήματα εθνικισμού σε αριστερούς έρχεται να δώσει το τελευταίο βιβλίο του Γιάννη Κολοβού, «Εθνικός Κομμουνισμός και Εθνικομπολσεβικισμός» (Εκδόσεις «Πελασγός»). Ένα βιβλίο που εκδόθηκε λίγες μέρες μετά την αντίστοιχη εργασία του Κιτσίκη, αλλά που είναι πιο ολοκληρωμένη επιστημονικά.
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη της Ελληνικής Αριστεράς είναι ότι θεωρεί το έθνος, την εθνική ταυτότητα και συνείδηση ως δευτερεύοντες η επίπλαστους παράγοντες σε σχέση με τους οικονομικο-κοινωνικούς. Αυτό την οδηγεί σε κορυφαία λάθη τόσο στην ανάγνωση, όσο και στις λύσεις που δίνει σε κοινωνικά και πολιτικά θέματα. Θεωρεί μάλιστα ότι η ευημερία και επίλυση του οικονομικού θέματος θα κάνουν τους ανθρώπους να ξεπεράσουν τις εθνικές, θρησκευτικές και πολιτιστικές διαφορές και εντάσεις. Αυτό την κάνει να υποστηρίζει ύποπτα νεφελώματα, όπως ο πολυπολιτισμική κοινωνία.
Αυτές τις επικίνδυνες ψευδαισθήσεις, έρχεται να διαλύσει το βιβλίο του Γιάννη Κολοβού βασισμένο σε στοιχεία από πανεπιστημιακούς καθηγητές και σοβιετολόγους, αλλά κυρίως στην πορεία του ίδιου του Κομμουνισμού στην Ανατολική Ευρώπη και τον Τρίτο Κόσμο. Το βιβλίο αποτελείται από δύο μονογραφίες («Εθνικός Κομμουνισμός και Εθνικός Μπολσεβικισμός» και «Ο παράγων «Εθνότητες» και η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης») και αποδεικνύουν την αμηχανία των κομμουνιστών απέναντι στην ιδέα του Έθνους, από την επομένη μάλιστα της Οκτωβριανής Επανάστασης.
Αυτό συνέβη γιατί οι Μαρξ και Ένγκελς θεωρώντας ότι η προλεταριακή επανάσταση θα ξεσπάσει παντού, δεν θα χρειαζόταν κράτη και σύνορα. Έτσι οι θεωρητικοί του ιστορικού υλισμού δεν είχαν προβλέψει πως θα ήταν το κομμουνιστικό κράτος. Αυτό το λάθος το συνειδητοποίησε ο Λένιν, όταν αναγκάσθηκε να δημιουργήσει την ΕΣΣΔ. Συνειδητοποίησε επίσης ότι ο πατριωτισμός και οι παραδοσιακές αξίες βοηθούν την ενίσχυση της εξουσίας και της γεωπολιτικής ισχύος της χώρας, ενώ ο διεθνισμός ουδέποτε έγινε αποδεκτός από τους αγρότες, που αποτελούσαν την πλειοψηφία του αχανούς κράτους. Έτσι έβαλε πρώτος τα θεμέλια του εθνικού κομμουνισμού.
«Μπορεί να είναι ο κομμουνισμός να είναι εθνικός;» μπορεί να αναρωτηθούν οι αναγνώστες μας. Και όμως ήταν ο Στάλιν, που μίλησε για «σοσιαλισμό σε μία χώρα», προσαρμόζοντας τον διεθνισμό στις εθνικές παραδόσεις του Ρώσικου λαού (ειδικά την εποχή του Πατριωτικού Πολέμου) και μετέτρεψε την Κομμουνιστική Διεθνή σε έκφραση του Σοβιετικού πατριωτισμού και όργανο της Σοβιετικής ηγεμονίας.
Όταν οι κομμουνιστές ηγέτες θέλησαν να ξεφύγουν από τον σοβιετικό ιμπεριαλισμό και την ιδεολογική ορθοδοξία, ήταν στις παραδόσεις των λαών τους που στράφηκαν. Έτσι γεννήθηκε ο εθνικός κομμουνισμός με τους Τίτο, Κάστρο και Μάο. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του μελετητή Ουίλλιαμ Χάγκεν: «Ο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο βαλκανικός κομμουνισμός υπήρξε εθνικιστικός παρόλη την διεθνιστική του φρασεολογία». Όπως και η απάντηση του Γιαρουζέλσκι στην ερώτηση αν είναι πρώτα πατριώτης και μετά κομμουνιστής. «Φυσικά και είμαι πρώτα πατριώτης. Όφειλα να είμαι ρεαλιστής και να υπηρετήσω την πατρίδα μου ακόμα και κάτω από αυτό το νέο καθεστώς ... σκεφτόμενος ότι οφείλω να υπηρετώ την Πολωνία σε ένα ρεαλιστικό πλαίσιο». Δηλώσεις που θα παραξενέψουν τους πατριώτες, αλλά και που απαντούν στην επί δεκαετίες προδοτική στάση του ΚΚΕ.
Αντίθετα ο εθνικός σταλινισμός του Τσαουσέσκου συνδύαζε εθνικιστικές τάσεις και αυστηρή κομμουνιστική ορθοδοξία. Γράφει σχετικά ο Βλαντιμήρ Τσισμεάνου: «Η ρητορική του ήταν ακλόνητα σωβινιστική, αντι-Ουγγρική, με εμμονή στην ανάγκη να εδραιωθεί μία τελείως ομοιογενής εθνική κοινότητα». Μάλιστα επισημαίνει και «ξενοφοβικά ξεσπάσματα του conducator, την εκ μέρους του ρομαντικοποίηση του αρχαϊκού παρελθόντος της χώρας, την παθιασμένη ταύτιση με μυθολογικούς Θράκες-Δάκες ηγέτες και εξουσιομανείς φεουδάρχες πρίγκιπες, την γοητεία με τον οργανικό συντεχνιασμό και την παλινόρθωση συμβόλων τόσο μιλιταριστικών, όσο και λαϊκών (volkish). Το αν ήταν πραγματικός Ρουμάνος εθνικιστής η παλαιομοδίτης καιροσκόπος μένει να μελετηθεί».
Ενδιαφέρουσα είναι η ανάλυση περί εθνικομπολσεβικισμού, που αποτελεί κράμα του παραδοσιακού Ρωσικού εθνικισμού και μπολσεβικισμού, θυμίζοντας την μεγάλη τσαρική ισχύ και τις ρωσοκεντρικές παραδόσεις. Και ενώ αυτή πατριωτική ιδεολογία στην δεκαετία του ’30, θεωρείτο ότι ανήκε στον κομμουνισμό, σήμερα υπό την ηγεσία των Ντούγκιν και Λιμόνωφ είναι μέρος του επαναστατικού εθνικισμού. Χαρακτηρίζεται δε, από «λατρεία του Ρωσικού λαού στα όρια του ρατσισμού, λατρεία του ηρωισμού και της στρατιωτικής πειθαρχίας και άσβεστο μίσος κατά της Δύσης και των Εβραίων» (Τζων Ντάνλοπ). Πάντως ο συγγραφέας του βιβλίου φαίνεται να συμφωνεί με την άποψη που δεν θεωρεί ως εθνικομπολσεβίκους, εθνικοεπαναστάτες όπως ο Ερνστ Γιούνγκερ και «αριστερούς» εθνικοσοσιαλιστές, όπως ο Όττο Στράσερ, καθότι δεν ενδιαφέρονταν για εγκαθίδρυση του κομμουνισμού.
Η μονογραφία «Ο παράγων «εθνότητες» και η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης» είναι ακόμα πιο ενδιαφέρουσα, καταδεικνύοντας την αμφισημία των Σοβιετικών απέναντι στις διάφορες εθνότητες. Έτσι από το δικαίωμα των διαφόρων Δημοκρατιών για αυτοδιάθεση που υποστήριζε αρχικά ο Λένιν, σύντομα πέρασε στην απαγόρευση της αυτοδιάθεσης και την ομοσπονδιακή λύση. Αυτή όμως η ομοσπονδιακή λύση (η αφομοίωση) δεν επιτεύχθηκε ούτε με την ρωσοποίηση, μέσω της επιβολής της ρωσικής γλώσσας ως κυρίαρχης, ούτε με την τόνωση εθνικών παραδόσεων και την πολιτική «θετικών διακρίσεων». Αντίθετα, μαζί με τις πολιτιστικές διαφορές (ιδίως την θρησκεία) και την γενοκτονία ολόκληρων εθνικών ομάδων (Ουκρανία 1932-1933), αυτά τα μέτρα ώθησαν τις μειονότητες σε περιχαράκωση στην εθνική ταυτότητα και σε εθνικιστικά κινήματα ανεξαρτησίας. Μάλιστα για πολλούς μελετητές είναι ο εθνικισμός και όχι η δημοκρατία που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην διάλυση της ΕΣΣΔ. Με άλλα λόγια, μόλις βρέθηκε η ευκαιρία, οι διάφοροι λαοί της Σοβιετικής Ένωσης ζήτησαν εθνικά κράτη για τους εαυτούς τους.
Όμως όλα αυτά δεν δείχνει να τα κατανοεί η αριστερή πολιτική και διανόηση στην Ελλάδα. Έτσι συνεχίζουν να μιλούν για «εθνικιστικά και φοβικά παραληρήματα του ΚΚΕ» και να κάνουν κηρύγματα υπέρ της πολυπολιτισμικότητας. Και αυτό παρόλο που ο Μαρξ είχε γράψει ότι «σκοπός της εισαγωγής ξένων εργατών είναι η διατήρηση της δουλείας». Όμως το βιβλίο του Κολοβού αποδεικνύει μεταφέροντας τα διδάγματα από την πολυεθνική Σοβιετική Ένωση στην πολυπολιτισμική Ελλάδα του σήμερα, ότι ούτε η οικονομική ευημερία, ούτε η πολιτική των «θετικών διακρίσεων» θα αποτρέψουν τους εθνικούς, πολιτιστικούς και θρησκευτικούς ανταγωνισμούς ανάμεσα σε Έλληνες και λαθρομετανάστες. Το μόνο που θα καταφέρουν είναι να κάνουν τους Έλληνες, όπως έγινε και με τους Ρώσους, να νοιώθουν ότι χάνουν την προνομιακή θέση τους ως κυρίαρχη εθνότητα μέσα στην ίδια τους την πατρίδα.
Συντομευμένη έκδοση του άρθρου δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 15ης Ιανουαρίου 2011 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΣΣΑΛΙΔΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΣΣΑΛΙΔΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Σάββατο 22 Ιανουαρίου 2011
Παρασκευή 17 Σεπτεμβρίου 2010
Επιλογές από τις 16ες «Νύχτες Πρεμιέρας»
του Γιώργου Πισσαλίδη *
Ξεκινά στις 16 Σεπτεμβρίου το «16ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθηνών - Νύχτες Πρεμιέρας Conn-X» στα σινεμά «Αττικόν», «Απόλλων» (αμφότερα Σταδίου 19) και «Δαναός 1 & 2» (Κηφισίας 109). Ανάμεσα σε πρόσφατες παραγωγές, αφιερώματα σε μεγάλους σκηνοθέτες και «προχωρημένες» ταινίες, εμείς διαλέξαμε εκείνες που μάς ταιριάζουν ιδεολογικά, αισθητικά ή που οι υποθέσεις μας φαίνονται ενδιαφέρουσες. Εσείς απλώς προνοήστε μέρες πριν για τα εισιτήριά σας.
Πέμπτη 16 Σεπτεμβρίου
Μπόυ του Τάικο Ουαϊτίτι (Νέα Ζηλανδία). Τι και αν ο 11χρονος Mπόυ είναι ορφανός από μητέρα και ο πατέρας του είναι ένας κακομοίρης κακοποιός; Η ψύχωση του με τον Μάικλ Τζάκσον και η αχαλίνωτη φαντασία του δικαιολογούν όλα τα στραβά του κόσμου των μεγάλων. Ένα φιλμ γεμάτο νοσταλγία για την δεκαετία του ‘80, που σου φτιάχνει το κέφι. Δαναός 1, 18:00.
Μία Οικογένεια της Περνίλ Φίσερ Κρίστενσεν (Δανία). Η Ντίτε είναι έτοιμη να μετακομίσει στην Νέα Υόρκη για την δουλειά των ονείρων της, όταν ο πατέρας της αρρωσταίνει και την υποχρεώνει να αναλάβει την οικογενειακή επιχείρηση. Μία αρχετυπική ιστορία για την σύγκρουση επιθυμιών και καθήκοντος που κέρδισε το βραβείο κριτικών «Firesci» στο Φεστιβάλ Βερολίνου. Αττικόν 18:00.
Μία Γυναίκα, ένα Όπλο και ένα Νούντλ Μπαρ του Ζανγκ Γιμού. Ένας μοχθηρός και πανούργος ιδιοκτήτης νούντλ μπαρ, αναθέτει σε έναν ντέτεκτιβ να σκοτώσει την γυναίκα του και τον εραστή της. Όμως τα πράγματα δεν έρχονται όπως τα ήθελε. Ο σκηνοθέτης που μας έδωσε τα αριστουργήματα της waxia, «Ήρωας» και «Ιπτάμενα Στιλέτα», σε ένα ριμέικ του «Μόνο Αίμα» των αδελφών Κοέν, μεταφερμένο στην μεσαιωνική Κίνα, που συνδυάζει πολεμικές τέχνες, φανταστικά κοστούμια και βιτριολικό χιούμορ. Δαναός 1, 20:15.
Μόντε Κάρλο του Έρνστ Λιούμπιτς (Η.Π.Α, 1930). Η προληπτική κόμισσα Έλεν παρατάει τον λιμοκοντόρο πρίγκιπα Όττο και τζογάρει δίχως αύριο στο καζίνο του Μόντε Κάρλο. Όταν μένει ρέστη, για καλή της τύχη, κοντά βρίσκεται ένας κόμης, ο Ρούντολφ. Μια σοφιστικέ ρομαντική κωμωδία σε μιούζικαλ περιτύλιγμα, να την πιεις στο ποτήρι. Δαναός 2, 20:30. Επαναλαμβάνεται την Παρασκευή 17 Σεπτεμβρίου, Δαναός 2, 18:15.
Παρασκευή 17 Σεπτεμβρίου
Μέχρι να σε βρω του Ροντρίγκο Γκαρσία (ΗΠΑ). Ένα μυστικό ενώνει τις ζωές τριών, αγνώστων μεταξύ τους, γυναικών και επηρεάζει τις πιο στενές τους σχέσεις. Όταν αποκαλυφθεί, οι ζωές τους θα αλλάξουν για πάντα. Με τους Ναόμι Γουότς, Άνετ Μπένινγκ και Σαμουέλ Τζάκσον. Αττικόν, 18:00.
Να ζει κανείς ή να μην ζει του Έρνστ Λιούμπιτς (ΗΠΑ, 1942). Αφού σατίρισε ανελέητα τον κομμουνισμό στην «Νινότσκα», ο μεγάλος Λιούμπιτς σατιρίζει τώρα τους ναζί, με ένα ερωτικό τρίγωνο από Πολωνούς ηθοποιούς να μπαίνει στην Αντίσταση. Απόλλων, 20:00.
Σκοτεινή Καρδιά του Φίλιπ Ρίντλεϋ. Μετά από δέκα χρόνια σιωπής, ο σκηνοθέτης του «Διάφανου Δέρματος» επιστρέφει με μία φαουστική ιστορία τρόμου. Αττικόν, 23:00.
Σάββατο 18 Σεπτεμβρίου
Νινότσκα του Έρνστ Λιούμπιτς (Η.Π.Α, 1939). Η Γκρέτα Γκάρμπο στο ρόλο μιας κομισάριας, που έρχεται στο Παρίσι για λογαριασμό της Σοβιετικής κυβέρνησης και γοητεύεται από τις ανέσεις του καπιταλισμού και τον έρωτα ενός κόμη (Μέλβιν Ντάγκλας). Η δημοφιλέστερη αντικομμουνιστική ταινία όλων των εποχών είναι μία ανελέητη σάτιρα με ατάκες όπως «Τι νέα;» «Υπέροχα. Οι δίκες της Μόσχας είχαν μεγάλο σουξέ! Τώρα υπάρχουν λιγότεροι αλλά καλύτεροι Ρώσοι». Δαναός 1, 19:45. Επαναλαμβάνεται την Δευτέρα 20 Σεπτεμβρίου στον Δαναό 2, 17:30.
Ευλογημένες Ψυχές της Άννα Κόκκινος (Αυστραλία). Επτά παιδιά περιπλανούνται στο επικίνδυνο αστικό τοπίο, ενώ οι μανάδες τους αγωνιούν στο σπίτι. Με την υπέροχη Βικτώρια Χαραλαμπίδου («Νύφες», «Ψυχή Βαθιά») στο ρόλο μίας θρησκευόμενης που αμελεί το ένα παιδί της προς χάριν του άλλου. Παρουσία της σκηνοθέτιδος. Αττικόν, 20:00.
Κυριακή 19 Σεπτεμβρίου
Μπελάδες στον Παράδεισο του Έρνστ Λιούμπιτς (ΗΠΑ, 1932). Την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης, ένας κλέφτης του τζετ σετ και μία πορτοφολού που παρουσιάζεται ως κόμισσα, τα φτιάχνουν και συνεργάζονται για να εξαπατήσουν μία εύπορη γυναίκα. Όμως ο κλέφτης ερωτεύεται το θύμα του. Ιστορικός ακρογωνιαίος λίθος του σκρούμπολ και αιώνια επιρροή για κάθε ρομαντική κομεντί. Δαναός 1, 20:15. Επαναλαμβάνεται το Σάββατο 25 Σεπτεμβρίου στον Δαναό 2, 22:30.
Τhe Town του Μπεν Άφλεκ (Η.Π.Α) Αδίστακτος κακοποιός ερωτεύεται την γυναίκα που είχε κρατήσει όμηρο σε μία ληστεία τραπέζης, βάζοντας σε κίνδυνο την συμμορία του, που παρακολουθείται από το FBI. O Μπεν Άφλεκ γράφει, σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί σε ένα υπέροχο δραματικό θρίλερ για την βία, την φιλία και την προδοσία, ξαναβάζοντας πλώρη για τα επόμενα Όσκαρ. Αττικόν, 22:45.
Δευτέρα 20 Σεπτεμβρίου
Λέμυ των Γουές Ορσόσκυ και Γκρέγκ ΌΛιβερ (ΗΠΑ). Ένα μπαρουτοκαπνισμένο ντοκιμαντέρ για τον αναρχοεθνικιστή ηγέτη των «Μότορχεντ». Απόλλων, 19:45. Επαναλαμβάνεται την Παρασκευή 24 Σεπτεμβρίου στον Δαναό 1, 20:00.
Inside Job του Τσάρλυ Φέγκιουσον (Η.Π.Α). Θέλετε να μάθετε ποιοι είναι οι πραγματικοί υποκινητές της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης; Δείτε τους σε αυτό το αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ που ρίχνει φως κάτω από το τραπέζι, ξεμπροστιάζοντας χωρίς έλεος την απληστία της Γουώλ Στρητ και των golden boys της Goldman Sachs. Αττικόν, 20:00.
Το Παιδί-Θαύμα του Λυκ Ντιόν (Καναδάς). Η αληθινή ιστορία του «Μικρού Καναδέζου Μότσαρτ», Αντρέ Ματιέ, ο οποίος σε ηλικία 6 ετών μάγεψε με τις συνθέσεις του κοινό και κριτικούς σε Λονδίνο, Παρίσι και Νέα Υόρκη. Η εκτόξευση στην κορυφή και η ελεύθερη πτώση στον αλκοολισμό και την κατάθλιψη σε μία αυθεντική τραγωδία, γραμμένη στο πεντάγραμμο. Δαναός 2, 20:15.
Ο Δολοφόνος Μέσα μου του Μάικλ Γουίντερμπατομ (ΗΠΑ). Ο έρωτας για μία όμορφη πόρνη (Τζέσικα Αλμπα), που πρέπει να διώξει από μία κωμόπολη του ‘50, είναι η απαρχή της καθόδου στην κόλαση για ένα βοηθό σερίφη και σίριαλ κίλλερ (Κέηζυ Άφλεκ). Βασισμένη στο ομώνυμο pulp αριστούργημα του Τζιμ Τόμσον, η ταινία είναι μία εκπληκτική σπουδή στον άρρωστο ψυχισμό ενός δολοφόνου. Δαναός 1, 22:30.
Τρίτη 21 Σεπτεμβρίου
O Tρότσκυ του Ζακόμπ Τιερνί (Καναδάς). Φοβερή σάτιρα με τον 17χρονο Λέον Μπορνστάιν να πιστεύει ότι είναι η μετεμψύχωση του Λέον Τρότσκυ. Στόχοι του να εξοριστεί (δις), να παντρευτεί μεγαλύτερη του γυναίκα και να δολοφονηθεί σε θερμό κλίμα. Το σχέδιο του ξεκινάει με μια υποκίνηση απεργίας στο εργοστάσιο του πατέρα του. Βραβείο Κοινού σε τρία φεστιβάλ. Αττικόν, 17:45.
Ας Περιμένει ο Παράδεισος του Ερνστ Λιούμπιτς (Η.Π.Α, 1943). Ο Χένρυ Βαν Κληφ (Ντον Αμίτσι) πεθαίνει. Το πνεύμα του φτάνει στον Άδη και προσπαθεί να πείσει τον Σατανά ότι υπήρξε πολύ σκάρτος, ώστε να μπει άνετα στην Κόλαση.
Great Directors της Άντζελα Ισμαϊλας (ΗΠΑ). Μπερνάντο Μπερτολούτσι, Ντέηβιντ Λυντς, Στήβεν Φρίαρς, Κεν Λόουτς, Ανιές Βαρντά, Λιλιάνα Καβάνι, Τοντ Χέϊνς, Κατρίν Μπρεγιά, Ρίτσαρντ Λίνκλέιτερ και Τζων Σέηλς. Δώδεκα ζωντανοί θρύλοι του κινηματογράφου αποκαλύπτουν τα μυστικά τους σε ένα ντοκιμαντέρ-δώρο σε κάθε σινεφίλ. Παρουσία της σκηνοθέτιδας. Απόλλων 21:00.
Τετάρτη 22 Σεπτεμβρίου
Ενώπιον Θεών και Ανθρώπων του Ξαβιέ Μποβουά (Γαλλία). Η αληθινή ιστορία ενός τάγματος Γάλλων μοναχών στην Αλγερία του ‘90, που αρχικά ζουν αρμονικά με τους Μουσουλμάνους γείτονες. Όμως όταν αρχίσει ο πόλεμος ανάμεσα στον Αλγερινό στρατό και τους φονταμενταλιστές, θα πρέπει να διαλέξουν ανάμεσα στο να φύγουν ή να γίνουν μάρτυρες της Πίστης τους. Μία συγκλονιστική ταινία για την Πίστη, την αδελφοσύνη, την Αγάπη και το Μαρτύριο, που κέρδισε το Βραβείο Καθολικής Εκκλησίας (Ecumenical Jury) του Φεστιβάλ Καννών. Αττικόν, 20:15.
Πέμπτη 23 Σεπτεμβρίου
Αποχαιρετισμός του Ντιτέκε Μένσικ (Ολλανδία, 1929). Η Γκρέις Ντάρμοντ γίνεται η πρώτη γυναίκα που κάνει τον γύρο του κόσμου με ζέπελιν. Στις 21 ημέρες του ταξιδιού γίνεται ηρωίδα του πιο αεράτου λαβ στόρυ της Ιστορίας. Σπάνιο αρχικό υλικό και αφήγηση από τα αυθεντικά ημερολόγια της ηρωίδας. Απόλλων 17:45.
Monsters του Γκάρεθ Έντουαρντς (Μεγάλη Βρετανία). Το Μεξικό βρίσκεται σε καραντίνα και οι στρατιώτες δίνουν καθημερινά μάχες με εξωγήινα τέρατα. Ο φωτογράφος Άντριου πρέπει να συνοδέψει την κόρη του αφεντικού του, Σαμάνθα μέχρι τα σύνορα των ΗΠΑ, διασχίζοντας την μολυσμένη κι επικίνδυνη περιοχή. Η καλύτερη ανεξάρτητη, sci-fi ταινία της χρονιάς εισβάλλει στην Αθήνα. Δαναός 1, 21:45.
Chatroom του Χιντέο Νακάτα (Μεγάλη Βρετανία) Αφού μας τρόμαξε με τα «Δακτυλίδια» του, ο Νακάτα μεταναστεύει στην Ευρώπη και σκηνοθετεί ένα θρίλερ με θέμα τα άδυτα του κυβερνοχώρου και τα επικίνδυνα παιχνίδια που παίζονται ακόμα και στα πιο αθώα chatrooms. Αττικόν, 22:30.
Σάββατο 25 Σεπτεμβρίου
Τα Οπωροφόρα της Αθήνας του Νίκου Παναγιωτόπουλου. Μία Αθήνα όπως δεν την έχουμε ξαναδεί ποτέ, γεμάτη με ολόγλυκα σύκα, αγκαθωτά φραγκόσυκα και βαθύχρωμα μούρα. Αστεία, πρωτότυπη και γεμάτη με τους ήχους, τα αρώματα, τις γεύσεις και τις cult φιγούρες της πρωτεύουσας. Παρουσία των συντελεστών. Αττικόν, 20:00.
Τέσσερεις Λέοντες του Κρίστοφερ Μόρις (Μεγάλη Βρετανία). 4 Άγγλοι πολεμιστές της τζιχάντ οργανώνουν μια θανατηφόρα τρομοκρατική επίθεση. Καυτή σάτιρα, δηλητηριώδες χιούμορ και μία σπάνια αίσθηση ισορροπίας στην καλύτερη κωμωδία της χρονιάς. Δαναός 1, 20:00.
Χαμένη Αρκαδία του Φαίδωνα Παπαμιχαήλ (ΗΠΑ). Ο κορυφαίος διευθυντής φωτογραφίας του Χόλυγουντ ταξιδεύει στην πελοποννησιακή γη μαζί με τον Νικ Νόλτε για να παραδώσει το περιπετειώδες ταξίδι δύο χαμένων εφήβων προς την ενηλικίωση. Παρουσία των συντελεστών. Δαναός 1, 22:30.
Buried του Ροντρίγκο Κορτές (Ισπανία). Ο Πωλ ξυπνάει μέσα σε ένα φέρετρο. Δεν ξέρει ποιος τον έβαλε εκεί, ούτε που είναι θαμμένος. Ένα κινητό και ένας αναπτήρας θα είναι τα μόνα του όπλα. Εκπληκτικό κινηματογραφικό επίτευγμα γυρισμένο εξ’ ολοκλήρου σε μία κάσα. Το πιο αναμενόμενο θρίλερ της χρονιάς. Αττικόν, 23:00.
Κυριακή 26 Σεπτεμβρίου
Πήτερ Ίμπετσον του Χένρυ Χάθαγουεϊ (ΗΠΑ, 1935) Ο Πήτερ Ίμπετσον (Γκάρυ Κούπερ) καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη και χάνει για πάντα την γυναίκα της ζωής του. Κάθε βράδυ όμως το ζευγάρι ανοίγει μία ιδεατή οπή στους τοίχους της φυλακής και συναντιέται σε ένα κοινό μαγικό όνειρο. Η αγαπημένη ταινία των σουρεαλιστών, υμνήθηκε από τον Μπρετόν μέχρι τον Μπουνουέλ και διατηρεί ακέραια την μαγνητική της επίδραση μέχρι σήμερα. Αττικόν, 17:30.
* Ο Γιώργος Πισσαλίδης έχει σπουδάσει σκηνοθεσία κινηματογράφου στην Σχολή Χατζίκου. Άρθρα, συνεντεύξεις και κριτικές του για τον κινηματογράφου έχουν δημοσιευθεί στο «Ποπ & Ροκ», την «Τόλμη» (περιοδικό της Αρχιεπισκοπής), την «Ελληνική Αγωγή», το «Τότε» κ.α., προβάλλοντας την ιδέα ενός δεξιού, πατριωτικού και χριστιανικού κινηματογράφου.
Ξεκινά στις 16 Σεπτεμβρίου το «16ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθηνών - Νύχτες Πρεμιέρας Conn-X» στα σινεμά «Αττικόν», «Απόλλων» (αμφότερα Σταδίου 19) και «Δαναός 1 & 2» (Κηφισίας 109). Ανάμεσα σε πρόσφατες παραγωγές, αφιερώματα σε μεγάλους σκηνοθέτες και «προχωρημένες» ταινίες, εμείς διαλέξαμε εκείνες που μάς ταιριάζουν ιδεολογικά, αισθητικά ή που οι υποθέσεις μας φαίνονται ενδιαφέρουσες. Εσείς απλώς προνοήστε μέρες πριν για τα εισιτήριά σας.
Πέμπτη 16 Σεπτεμβρίου
Μπόυ του Τάικο Ουαϊτίτι (Νέα Ζηλανδία). Τι και αν ο 11χρονος Mπόυ είναι ορφανός από μητέρα και ο πατέρας του είναι ένας κακομοίρης κακοποιός; Η ψύχωση του με τον Μάικλ Τζάκσον και η αχαλίνωτη φαντασία του δικαιολογούν όλα τα στραβά του κόσμου των μεγάλων. Ένα φιλμ γεμάτο νοσταλγία για την δεκαετία του ‘80, που σου φτιάχνει το κέφι. Δαναός 1, 18:00.
Μία Οικογένεια της Περνίλ Φίσερ Κρίστενσεν (Δανία). Η Ντίτε είναι έτοιμη να μετακομίσει στην Νέα Υόρκη για την δουλειά των ονείρων της, όταν ο πατέρας της αρρωσταίνει και την υποχρεώνει να αναλάβει την οικογενειακή επιχείρηση. Μία αρχετυπική ιστορία για την σύγκρουση επιθυμιών και καθήκοντος που κέρδισε το βραβείο κριτικών «Firesci» στο Φεστιβάλ Βερολίνου. Αττικόν 18:00.
Μία Γυναίκα, ένα Όπλο και ένα Νούντλ Μπαρ του Ζανγκ Γιμού. Ένας μοχθηρός και πανούργος ιδιοκτήτης νούντλ μπαρ, αναθέτει σε έναν ντέτεκτιβ να σκοτώσει την γυναίκα του και τον εραστή της. Όμως τα πράγματα δεν έρχονται όπως τα ήθελε. Ο σκηνοθέτης που μας έδωσε τα αριστουργήματα της waxia, «Ήρωας» και «Ιπτάμενα Στιλέτα», σε ένα ριμέικ του «Μόνο Αίμα» των αδελφών Κοέν, μεταφερμένο στην μεσαιωνική Κίνα, που συνδυάζει πολεμικές τέχνες, φανταστικά κοστούμια και βιτριολικό χιούμορ. Δαναός 1, 20:15.
Μόντε Κάρλο του Έρνστ Λιούμπιτς (Η.Π.Α, 1930). Η προληπτική κόμισσα Έλεν παρατάει τον λιμοκοντόρο πρίγκιπα Όττο και τζογάρει δίχως αύριο στο καζίνο του Μόντε Κάρλο. Όταν μένει ρέστη, για καλή της τύχη, κοντά βρίσκεται ένας κόμης, ο Ρούντολφ. Μια σοφιστικέ ρομαντική κωμωδία σε μιούζικαλ περιτύλιγμα, να την πιεις στο ποτήρι. Δαναός 2, 20:30. Επαναλαμβάνεται την Παρασκευή 17 Σεπτεμβρίου, Δαναός 2, 18:15.
Παρασκευή 17 Σεπτεμβρίου
Μέχρι να σε βρω του Ροντρίγκο Γκαρσία (ΗΠΑ). Ένα μυστικό ενώνει τις ζωές τριών, αγνώστων μεταξύ τους, γυναικών και επηρεάζει τις πιο στενές τους σχέσεις. Όταν αποκαλυφθεί, οι ζωές τους θα αλλάξουν για πάντα. Με τους Ναόμι Γουότς, Άνετ Μπένινγκ και Σαμουέλ Τζάκσον. Αττικόν, 18:00.
Να ζει κανείς ή να μην ζει του Έρνστ Λιούμπιτς (ΗΠΑ, 1942). Αφού σατίρισε ανελέητα τον κομμουνισμό στην «Νινότσκα», ο μεγάλος Λιούμπιτς σατιρίζει τώρα τους ναζί, με ένα ερωτικό τρίγωνο από Πολωνούς ηθοποιούς να μπαίνει στην Αντίσταση. Απόλλων, 20:00.
Σκοτεινή Καρδιά του Φίλιπ Ρίντλεϋ. Μετά από δέκα χρόνια σιωπής, ο σκηνοθέτης του «Διάφανου Δέρματος» επιστρέφει με μία φαουστική ιστορία τρόμου. Αττικόν, 23:00.
Σάββατο 18 Σεπτεμβρίου
Νινότσκα του Έρνστ Λιούμπιτς (Η.Π.Α, 1939). Η Γκρέτα Γκάρμπο στο ρόλο μιας κομισάριας, που έρχεται στο Παρίσι για λογαριασμό της Σοβιετικής κυβέρνησης και γοητεύεται από τις ανέσεις του καπιταλισμού και τον έρωτα ενός κόμη (Μέλβιν Ντάγκλας). Η δημοφιλέστερη αντικομμουνιστική ταινία όλων των εποχών είναι μία ανελέητη σάτιρα με ατάκες όπως «Τι νέα;» «Υπέροχα. Οι δίκες της Μόσχας είχαν μεγάλο σουξέ! Τώρα υπάρχουν λιγότεροι αλλά καλύτεροι Ρώσοι». Δαναός 1, 19:45. Επαναλαμβάνεται την Δευτέρα 20 Σεπτεμβρίου στον Δαναό 2, 17:30.
Ευλογημένες Ψυχές της Άννα Κόκκινος (Αυστραλία). Επτά παιδιά περιπλανούνται στο επικίνδυνο αστικό τοπίο, ενώ οι μανάδες τους αγωνιούν στο σπίτι. Με την υπέροχη Βικτώρια Χαραλαμπίδου («Νύφες», «Ψυχή Βαθιά») στο ρόλο μίας θρησκευόμενης που αμελεί το ένα παιδί της προς χάριν του άλλου. Παρουσία της σκηνοθέτιδος. Αττικόν, 20:00.
Κυριακή 19 Σεπτεμβρίου
Μπελάδες στον Παράδεισο του Έρνστ Λιούμπιτς (ΗΠΑ, 1932). Την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης, ένας κλέφτης του τζετ σετ και μία πορτοφολού που παρουσιάζεται ως κόμισσα, τα φτιάχνουν και συνεργάζονται για να εξαπατήσουν μία εύπορη γυναίκα. Όμως ο κλέφτης ερωτεύεται το θύμα του. Ιστορικός ακρογωνιαίος λίθος του σκρούμπολ και αιώνια επιρροή για κάθε ρομαντική κομεντί. Δαναός 1, 20:15. Επαναλαμβάνεται το Σάββατο 25 Σεπτεμβρίου στον Δαναό 2, 22:30.
Τhe Town του Μπεν Άφλεκ (Η.Π.Α) Αδίστακτος κακοποιός ερωτεύεται την γυναίκα που είχε κρατήσει όμηρο σε μία ληστεία τραπέζης, βάζοντας σε κίνδυνο την συμμορία του, που παρακολουθείται από το FBI. O Μπεν Άφλεκ γράφει, σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί σε ένα υπέροχο δραματικό θρίλερ για την βία, την φιλία και την προδοσία, ξαναβάζοντας πλώρη για τα επόμενα Όσκαρ. Αττικόν, 22:45.
Δευτέρα 20 Σεπτεμβρίου
Λέμυ των Γουές Ορσόσκυ και Γκρέγκ ΌΛιβερ (ΗΠΑ). Ένα μπαρουτοκαπνισμένο ντοκιμαντέρ για τον αναρχοεθνικιστή ηγέτη των «Μότορχεντ». Απόλλων, 19:45. Επαναλαμβάνεται την Παρασκευή 24 Σεπτεμβρίου στον Δαναό 1, 20:00.
Inside Job του Τσάρλυ Φέγκιουσον (Η.Π.Α). Θέλετε να μάθετε ποιοι είναι οι πραγματικοί υποκινητές της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης; Δείτε τους σε αυτό το αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ που ρίχνει φως κάτω από το τραπέζι, ξεμπροστιάζοντας χωρίς έλεος την απληστία της Γουώλ Στρητ και των golden boys της Goldman Sachs. Αττικόν, 20:00.
Το Παιδί-Θαύμα του Λυκ Ντιόν (Καναδάς). Η αληθινή ιστορία του «Μικρού Καναδέζου Μότσαρτ», Αντρέ Ματιέ, ο οποίος σε ηλικία 6 ετών μάγεψε με τις συνθέσεις του κοινό και κριτικούς σε Λονδίνο, Παρίσι και Νέα Υόρκη. Η εκτόξευση στην κορυφή και η ελεύθερη πτώση στον αλκοολισμό και την κατάθλιψη σε μία αυθεντική τραγωδία, γραμμένη στο πεντάγραμμο. Δαναός 2, 20:15.
Ο Δολοφόνος Μέσα μου του Μάικλ Γουίντερμπατομ (ΗΠΑ). Ο έρωτας για μία όμορφη πόρνη (Τζέσικα Αλμπα), που πρέπει να διώξει από μία κωμόπολη του ‘50, είναι η απαρχή της καθόδου στην κόλαση για ένα βοηθό σερίφη και σίριαλ κίλλερ (Κέηζυ Άφλεκ). Βασισμένη στο ομώνυμο pulp αριστούργημα του Τζιμ Τόμσον, η ταινία είναι μία εκπληκτική σπουδή στον άρρωστο ψυχισμό ενός δολοφόνου. Δαναός 1, 22:30.
Τρίτη 21 Σεπτεμβρίου
O Tρότσκυ του Ζακόμπ Τιερνί (Καναδάς). Φοβερή σάτιρα με τον 17χρονο Λέον Μπορνστάιν να πιστεύει ότι είναι η μετεμψύχωση του Λέον Τρότσκυ. Στόχοι του να εξοριστεί (δις), να παντρευτεί μεγαλύτερη του γυναίκα και να δολοφονηθεί σε θερμό κλίμα. Το σχέδιο του ξεκινάει με μια υποκίνηση απεργίας στο εργοστάσιο του πατέρα του. Βραβείο Κοινού σε τρία φεστιβάλ. Αττικόν, 17:45.
Ας Περιμένει ο Παράδεισος του Ερνστ Λιούμπιτς (Η.Π.Α, 1943). Ο Χένρυ Βαν Κληφ (Ντον Αμίτσι) πεθαίνει. Το πνεύμα του φτάνει στον Άδη και προσπαθεί να πείσει τον Σατανά ότι υπήρξε πολύ σκάρτος, ώστε να μπει άνετα στην Κόλαση.
Great Directors της Άντζελα Ισμαϊλας (ΗΠΑ). Μπερνάντο Μπερτολούτσι, Ντέηβιντ Λυντς, Στήβεν Φρίαρς, Κεν Λόουτς, Ανιές Βαρντά, Λιλιάνα Καβάνι, Τοντ Χέϊνς, Κατρίν Μπρεγιά, Ρίτσαρντ Λίνκλέιτερ και Τζων Σέηλς. Δώδεκα ζωντανοί θρύλοι του κινηματογράφου αποκαλύπτουν τα μυστικά τους σε ένα ντοκιμαντέρ-δώρο σε κάθε σινεφίλ. Παρουσία της σκηνοθέτιδας. Απόλλων 21:00.
Τετάρτη 22 Σεπτεμβρίου
Ενώπιον Θεών και Ανθρώπων του Ξαβιέ Μποβουά (Γαλλία). Η αληθινή ιστορία ενός τάγματος Γάλλων μοναχών στην Αλγερία του ‘90, που αρχικά ζουν αρμονικά με τους Μουσουλμάνους γείτονες. Όμως όταν αρχίσει ο πόλεμος ανάμεσα στον Αλγερινό στρατό και τους φονταμενταλιστές, θα πρέπει να διαλέξουν ανάμεσα στο να φύγουν ή να γίνουν μάρτυρες της Πίστης τους. Μία συγκλονιστική ταινία για την Πίστη, την αδελφοσύνη, την Αγάπη και το Μαρτύριο, που κέρδισε το Βραβείο Καθολικής Εκκλησίας (Ecumenical Jury) του Φεστιβάλ Καννών. Αττικόν, 20:15.
Πέμπτη 23 Σεπτεμβρίου
Αποχαιρετισμός του Ντιτέκε Μένσικ (Ολλανδία, 1929). Η Γκρέις Ντάρμοντ γίνεται η πρώτη γυναίκα που κάνει τον γύρο του κόσμου με ζέπελιν. Στις 21 ημέρες του ταξιδιού γίνεται ηρωίδα του πιο αεράτου λαβ στόρυ της Ιστορίας. Σπάνιο αρχικό υλικό και αφήγηση από τα αυθεντικά ημερολόγια της ηρωίδας. Απόλλων 17:45.
Monsters του Γκάρεθ Έντουαρντς (Μεγάλη Βρετανία). Το Μεξικό βρίσκεται σε καραντίνα και οι στρατιώτες δίνουν καθημερινά μάχες με εξωγήινα τέρατα. Ο φωτογράφος Άντριου πρέπει να συνοδέψει την κόρη του αφεντικού του, Σαμάνθα μέχρι τα σύνορα των ΗΠΑ, διασχίζοντας την μολυσμένη κι επικίνδυνη περιοχή. Η καλύτερη ανεξάρτητη, sci-fi ταινία της χρονιάς εισβάλλει στην Αθήνα. Δαναός 1, 21:45.
Chatroom του Χιντέο Νακάτα (Μεγάλη Βρετανία) Αφού μας τρόμαξε με τα «Δακτυλίδια» του, ο Νακάτα μεταναστεύει στην Ευρώπη και σκηνοθετεί ένα θρίλερ με θέμα τα άδυτα του κυβερνοχώρου και τα επικίνδυνα παιχνίδια που παίζονται ακόμα και στα πιο αθώα chatrooms. Αττικόν, 22:30.
Σάββατο 25 Σεπτεμβρίου
Τα Οπωροφόρα της Αθήνας του Νίκου Παναγιωτόπουλου. Μία Αθήνα όπως δεν την έχουμε ξαναδεί ποτέ, γεμάτη με ολόγλυκα σύκα, αγκαθωτά φραγκόσυκα και βαθύχρωμα μούρα. Αστεία, πρωτότυπη και γεμάτη με τους ήχους, τα αρώματα, τις γεύσεις και τις cult φιγούρες της πρωτεύουσας. Παρουσία των συντελεστών. Αττικόν, 20:00.
Τέσσερεις Λέοντες του Κρίστοφερ Μόρις (Μεγάλη Βρετανία). 4 Άγγλοι πολεμιστές της τζιχάντ οργανώνουν μια θανατηφόρα τρομοκρατική επίθεση. Καυτή σάτιρα, δηλητηριώδες χιούμορ και μία σπάνια αίσθηση ισορροπίας στην καλύτερη κωμωδία της χρονιάς. Δαναός 1, 20:00.
Χαμένη Αρκαδία του Φαίδωνα Παπαμιχαήλ (ΗΠΑ). Ο κορυφαίος διευθυντής φωτογραφίας του Χόλυγουντ ταξιδεύει στην πελοποννησιακή γη μαζί με τον Νικ Νόλτε για να παραδώσει το περιπετειώδες ταξίδι δύο χαμένων εφήβων προς την ενηλικίωση. Παρουσία των συντελεστών. Δαναός 1, 22:30.
Buried του Ροντρίγκο Κορτές (Ισπανία). Ο Πωλ ξυπνάει μέσα σε ένα φέρετρο. Δεν ξέρει ποιος τον έβαλε εκεί, ούτε που είναι θαμμένος. Ένα κινητό και ένας αναπτήρας θα είναι τα μόνα του όπλα. Εκπληκτικό κινηματογραφικό επίτευγμα γυρισμένο εξ’ ολοκλήρου σε μία κάσα. Το πιο αναμενόμενο θρίλερ της χρονιάς. Αττικόν, 23:00.
Κυριακή 26 Σεπτεμβρίου
Πήτερ Ίμπετσον του Χένρυ Χάθαγουεϊ (ΗΠΑ, 1935) Ο Πήτερ Ίμπετσον (Γκάρυ Κούπερ) καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη και χάνει για πάντα την γυναίκα της ζωής του. Κάθε βράδυ όμως το ζευγάρι ανοίγει μία ιδεατή οπή στους τοίχους της φυλακής και συναντιέται σε ένα κοινό μαγικό όνειρο. Η αγαπημένη ταινία των σουρεαλιστών, υμνήθηκε από τον Μπρετόν μέχρι τον Μπουνουέλ και διατηρεί ακέραια την μαγνητική της επίδραση μέχρι σήμερα. Αττικόν, 17:30.
* Ο Γιώργος Πισσαλίδης έχει σπουδάσει σκηνοθεσία κινηματογράφου στην Σχολή Χατζίκου. Άρθρα, συνεντεύξεις και κριτικές του για τον κινηματογράφου έχουν δημοσιευθεί στο «Ποπ & Ροκ», την «Τόλμη» (περιοδικό της Αρχιεπισκοπής), την «Ελληνική Αγωγή», το «Τότε» κ.α., προβάλλοντας την ιδέα ενός δεξιού, πατριωτικού και χριστιανικού κινηματογράφου.
Δευτέρα 31 Μαΐου 2010
Μύρτις: Ένα χαστούκι στους εθνομηδενιστές
του Γιώργου Πισσαλίδη
Ένα 11χρονο κοκκινομάλλικο κοριτσάκι περιμένει μέχρι τις 16 Ιουνίου τους επισκέπτες του Μουσείου Γουλανδρή. Το όνομα του «Μύρτις» και είναι ένα από τα χιλιάδες ανώνυμα θύματα του μεγάλου λοιμού, που ξέσπασε το 430 π.Χ. στην Αθήνα του Πελοποννησιακού Πολέμου. Η έκθεση συμπεριλαμβάνει την ανακατασκευή του παιδικού κρανίου της Μύρτιδος από τον επίκουρο καθηγητή Ορθοδοντικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχάλη Παπαγρηγοράκη.
Όλα ξεκίνησαν την περίοδο 1994- 1995 στις ανασκαφές για την δημιουργία του Μετρό στην περιοχή του Κεραμεικού. Οι αρχαιολόγοι εντοπίζουν την συνέχεια του νεκροταφείου του Κεραμεικού, όπου θάφτηκαν ο Περικλής, ο Κλεισθένης και ο Θρασύβουλος. Οι ανασκαφές φέρνουν στο φως δεκάδες τάφους. Ένας από αυτούς υπήρξε ομαδικός με 150 σωρούς Αθηναίων. Οι ανασκαφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για ομαδική ταφή θυμάτων από μια αιφνίδια αιτία, πιθανώς μια επιδημία. Η αταξία του ενταφιασμού και η χρονολόγηση των λίγων κτερισμάτων οδηγούν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για τον λοιμό που κτύπησε την πόλη των Αθηνών το καλοκαίρι του δεύτερου έτους του Πελοποννησιακού πολέμου, δηλαδή το 430 π.Χ. Τα ευρήματα μεταφέρονται στο εργαστήριο.
Η διαδικασία της ανακατασκευής
Το 2005 πραγματοποιούνται εργαστηριακές αναλύσεις τόσο στο Εργαστήριο Μοριακής Νευροβιολογίας του Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, όσο και στο Εργαστήριο Μικροχημείας του Ινστιτούτου Τεχνολογίας –Έρευνας της Κρήτης. Θα ακολουθήσει η μελέτη του πολφού τριών τυχαίων ατόμων. Τότε αποκαλύπτεται η αλήθεια μετά από 2400 χρόνια: ο λόγος που έστειλε στον θάνατο το ένα τρίτο του πληθυσμού της Αθήνας ήταν το μικρόβιο της τυφικής σαλμονέλας. Και αυτό χάρις στην μελέτη του DNA, που δίνει την ευκαιρία στους επιστήμονες να διαγνώσουν γενετικές ασθένειες και να ανιχνεύσουν λοιμώδεις νόσους.
Το 2007 ένα από τα κρανία της ανασκαφής, αυτό της Μύρτιδος, αποφασίζεται να αναπλαστεί. Όπως είπε και ο καθηγητής κ. Παπαγρηγοράκης στα εγκαίνια της έκθεσης που έγιναν στο Μουσείο Ακροπόλεως, «πρόκειται για ένα κορίτσι περίπου 11 ετών και το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι είχε ορθοδοντικό πρόβλημα: λόγω της συνύπαρξης παιδικών και μόνιμων δοντιών δημιουργούνταν συνωστισμός στην άνω γνάθο και ήταν εκτός τόξου». Ο λόγος που επιλέχθηκε συγκεκριμένα η Μύρτιδα ήταν «επειδή το κρανίο είναι ανέπαφο και έχει την κάτω γνάθο και όλα τα δόντια».
Πως ένοιωσε ο ίδιος; «Η συγκίνηση μου ήταν μεγάλη όταν αντίκρισα το πρόσωπο της Μύρτιδος! Δεν ήξερα άλλο για εκείνη παρά μόνο πως ήταν ένα κοριτσάκι που κατοικούσε στην Αθήνα την εποχή του Πελοποννησιακού Πολέμου». Το εύρημα ήταν σε τόσο καλή κατάσταση που ελάχιστες μπορεί να είναι οι αποκλίσεις από την πραγματικότητα. Ωστόσο είναι πολύ δύσκολο να αναπλασθούν τα αυτιά και η μύτη, για την οποία στηριχθήκαμε στο σχήμα της ρινικής κοιλότητας. Όσο δε για τα χρώματα που επιλέξαμε, βασιστήκαμε σε εκείνα της εποχής. Ενώ το γνωρίζαμε, δεν θελήσαμε να αποδώσουμε μια τραγικότητα που θα είχε το πρόσωπο της λίγο πριν πεθάνει, αλλά ένα ελαφρύ μειδίαμα που προσδίδει την αίσθηση της εσωτερικής γαλήνης και αταραξίας». Όσο αφορά την δυνατότητα λάθους ο καθηγητής Παπαγρηγοράκης απαντά: «Για να βρούμε τα αυθεντικά θα έπρεπε να γίνει ανάλυση του DNA της, διαδικασία ιδιαιτέρως κοστοβόρα». Για να προσθέσει ότι η ανασκευή της Μύρτιδος κόστισε πολύ χρήμα και ελάχιστο δόθηκε από το κράτος.
Η ανάπλαση του προσώπου της Μυρτίδος πραγματοποιήθηκε στην Σουηδία και η τελική μορφή του προσώπου δόθηκε από τον διάσημο γλύπτη και μόντελιστ αρχαίων αγαλμάτων Όσκαρ Νίλσον. Για τον καθορισμό του πάχους των μυών πάρθηκαν υπόψη το φύλο, η ηλικία, η φυλή και οι διατροφικές συνήθειες. Τέλος η κόμμωση και το ένδυμα εμπνεύσθηκαν από αγάλματα και αναπαραστάσεις ανθρώπων της εποχής.
Παραμένουμε ίδιοι επί 2500 χρόνια
Τελικά φτάνουμε στο σημείο να ξέρουμε ή να μαντέψουμε την ζωή της μικρής Μύρτιδος. Όπως λέει και η αρχαιολόγος Έφη Μπαζιοτοπούλου- Βαλαβάνη: «Φαίνεται πως το παιδί αυτό υπήρξε ένα απλό, ανώνυμο παιδί, που γεννήθηκε γύρω στα 440 π.Χ. πρόλαβε να αντικρύσει τον Παρθενώνα που μόλις είχε τελειώσει αλλά έζησε και την αρχή του πολέμου. Ήταν ένα κορίτσι που έτρεχε ανέμελο και ξυπόλητο μαζί με τα άλλα παιδιά στους χωμάτινους στενούς δρόμους της πόλης. Μπορεί και να ήταν και μικρή δούλη. Το εντεκάχρονο κορίτσι υπήρξε ένα από τα χιλιάδες ανώνυμα θύματα του φοβερού λοιμού, που έπληξε την Αθήνα στις αρχές του Πελοποννησιακού πολέμου. Το πτώμα της πετάχτηκε βιαστικά μέσα στον λάκκο που άνοιξε η πόλη για να θάψει κάποιους από τους νεκρούς, που κείτονταν στους δρόμους. Δεν του πρόσφεραν ιδιαίτερη προσοχή, δεν του πρόσφεραν κανονική ταφή, δεν το συνόδεψαν με τα παιχνίδια του ή άλλα ωραία κτερίσματα».
Σήμερα η Μύρτις γίνεται το πρώτο παιδί που ανακτά την φυσιογνωμία του. Όμως τι έχει να μας πει σε επίπεδο φυλετικό η Μύρτις; Όπως έχει πει και ο κ. Παπαγρηγοράκης «δεν έχουμε αλλάξει σχεδόν καθόλου εδώ και 2500 χρόνια στην περιοχή του σπλαχνικού κρανίου (σ.σ. πρόσωπο), έχει αλλάξει όμως ο προσανατολισμός μας της ανάπτυξης του εγκεφαλικού κρανίου (πάνω μέρος της κεφαλής). Όσο περνούν τα χρόνια δηλαδή, το κρανίο μας έρχεται πιο μπροστά, ενώ το πρόσωπο μας μικραίνει». Η ύπαρξη της Μύρτιδος είναι ένα χαστούκι σε όσους εθνομηδενιστές καθηγητές πανεπιστημίου ορίζουν ότι είμαστε σλαβομπασταρδέματα.
Η έκθεση στο Μουσείο Γουλανδρή
Έχοντας επισκεφθεί την έκθεση στο Μουσείο Γουλανδρή μπορούμε να πούμε ότι δόθηκε ιδιαίτερη σημασία, από τους επιμελητές της έκθεσης Χαράλαμπο Χάιτα και Αναστασία Κάλλου στο να γίνει ένα τέτοιο εξειδικευμένο θέμα κατανοητό από τον καθένα. Υπάρχουν τρεις ενότητες. Πρώτη είναι η ανασκαφή όπου γίνεται κατανοητό ότι η Μύρτις είναι ένα ανθρώπινο κατάλοιπο που βρέθηκε σε μία σωστική ανασκαφή. Δεύτερη ενότητα είναι η ερευνητική διαδικασία, δηλαδή η αξιοποίηση των συμπερασμάτων από την μελέτη κρανίων και ανάλυση του DNA, ώστε να ταυτοποιηθεί το μικρόβιο του 5ου αιώνα π.Χ. με σύγκριση με σύγχρονους ιούς.
Τέλος έχουμε την διαδικασία της αναπαράστασης και την τοποθέτηση της Μύρτιδος σε συγκεκριμένο χώρο, όπου το μπούστο, το φόρεμα και το κτένισμα τονίζονται μέσα από ένα θεατρικό φωτισμό και πρωτότυπη μουσική του Κωνσταντίνου Βήτα. Όλα αυτά συνοδεύονται από απλά κείμενα και επεξηγήσεις για να γίνουν κατανοητά από τους μαθητές των σχολείων, που αποτελούν σημαντικό μέρος των επισκεπτών της έκθεσης. Υπάρχει επίσης ένα διαδραστικό πάτωμα όπου καθώς προχωράει ο επισκέπτης αποκαλύπτονται στοιχεία της ανασκαφής και της αναδιαμόρφωσης.
Εδώ να πούμε ότι από 16 Ιουνίου η έκθεση της Μύρτιδος θα ταξιδέψει σε πόλεις της Ελλάδος και μητροπόλεις του εξωτερικού, ενώ από 1η Ιουνίου μέχρι και τον Δεκέμβριο θα υπάρχει μια φωτογραφική έκθεση για την Μυρτίδα στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Μουσείο Γουλανδρή (Κέντρο Γαία), Όθωνος 100, Κηφισιά. Διάρκεια εκθέσεως μέχρι 15/6. Ώρες έκθεσης: Τρίτη – Σάββατο: 9 π.μ – 2.30 μ.μ. Κυριακή: 10 π.μ -2.30 μ.μ.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 29ης Μαΐου 2010 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.
Ένα 11χρονο κοκκινομάλλικο κοριτσάκι περιμένει μέχρι τις 16 Ιουνίου τους επισκέπτες του Μουσείου Γουλανδρή. Το όνομα του «Μύρτις» και είναι ένα από τα χιλιάδες ανώνυμα θύματα του μεγάλου λοιμού, που ξέσπασε το 430 π.Χ. στην Αθήνα του Πελοποννησιακού Πολέμου. Η έκθεση συμπεριλαμβάνει την ανακατασκευή του παιδικού κρανίου της Μύρτιδος από τον επίκουρο καθηγητή Ορθοδοντικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχάλη Παπαγρηγοράκη.
Όλα ξεκίνησαν την περίοδο 1994- 1995 στις ανασκαφές για την δημιουργία του Μετρό στην περιοχή του Κεραμεικού. Οι αρχαιολόγοι εντοπίζουν την συνέχεια του νεκροταφείου του Κεραμεικού, όπου θάφτηκαν ο Περικλής, ο Κλεισθένης και ο Θρασύβουλος. Οι ανασκαφές φέρνουν στο φως δεκάδες τάφους. Ένας από αυτούς υπήρξε ομαδικός με 150 σωρούς Αθηναίων. Οι ανασκαφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για ομαδική ταφή θυμάτων από μια αιφνίδια αιτία, πιθανώς μια επιδημία. Η αταξία του ενταφιασμού και η χρονολόγηση των λίγων κτερισμάτων οδηγούν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για τον λοιμό που κτύπησε την πόλη των Αθηνών το καλοκαίρι του δεύτερου έτους του Πελοποννησιακού πολέμου, δηλαδή το 430 π.Χ. Τα ευρήματα μεταφέρονται στο εργαστήριο.
Η διαδικασία της ανακατασκευής
Το 2005 πραγματοποιούνται εργαστηριακές αναλύσεις τόσο στο Εργαστήριο Μοριακής Νευροβιολογίας του Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, όσο και στο Εργαστήριο Μικροχημείας του Ινστιτούτου Τεχνολογίας –Έρευνας της Κρήτης. Θα ακολουθήσει η μελέτη του πολφού τριών τυχαίων ατόμων. Τότε αποκαλύπτεται η αλήθεια μετά από 2400 χρόνια: ο λόγος που έστειλε στον θάνατο το ένα τρίτο του πληθυσμού της Αθήνας ήταν το μικρόβιο της τυφικής σαλμονέλας. Και αυτό χάρις στην μελέτη του DNA, που δίνει την ευκαιρία στους επιστήμονες να διαγνώσουν γενετικές ασθένειες και να ανιχνεύσουν λοιμώδεις νόσους.
Το 2007 ένα από τα κρανία της ανασκαφής, αυτό της Μύρτιδος, αποφασίζεται να αναπλαστεί. Όπως είπε και ο καθηγητής κ. Παπαγρηγοράκης στα εγκαίνια της έκθεσης που έγιναν στο Μουσείο Ακροπόλεως, «πρόκειται για ένα κορίτσι περίπου 11 ετών και το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι είχε ορθοδοντικό πρόβλημα: λόγω της συνύπαρξης παιδικών και μόνιμων δοντιών δημιουργούνταν συνωστισμός στην άνω γνάθο και ήταν εκτός τόξου». Ο λόγος που επιλέχθηκε συγκεκριμένα η Μύρτιδα ήταν «επειδή το κρανίο είναι ανέπαφο και έχει την κάτω γνάθο και όλα τα δόντια».
Πως ένοιωσε ο ίδιος; «Η συγκίνηση μου ήταν μεγάλη όταν αντίκρισα το πρόσωπο της Μύρτιδος! Δεν ήξερα άλλο για εκείνη παρά μόνο πως ήταν ένα κοριτσάκι που κατοικούσε στην Αθήνα την εποχή του Πελοποννησιακού Πολέμου». Το εύρημα ήταν σε τόσο καλή κατάσταση που ελάχιστες μπορεί να είναι οι αποκλίσεις από την πραγματικότητα. Ωστόσο είναι πολύ δύσκολο να αναπλασθούν τα αυτιά και η μύτη, για την οποία στηριχθήκαμε στο σχήμα της ρινικής κοιλότητας. Όσο δε για τα χρώματα που επιλέξαμε, βασιστήκαμε σε εκείνα της εποχής. Ενώ το γνωρίζαμε, δεν θελήσαμε να αποδώσουμε μια τραγικότητα που θα είχε το πρόσωπο της λίγο πριν πεθάνει, αλλά ένα ελαφρύ μειδίαμα που προσδίδει την αίσθηση της εσωτερικής γαλήνης και αταραξίας». Όσο αφορά την δυνατότητα λάθους ο καθηγητής Παπαγρηγοράκης απαντά: «Για να βρούμε τα αυθεντικά θα έπρεπε να γίνει ανάλυση του DNA της, διαδικασία ιδιαιτέρως κοστοβόρα». Για να προσθέσει ότι η ανασκευή της Μύρτιδος κόστισε πολύ χρήμα και ελάχιστο δόθηκε από το κράτος.
Η ανάπλαση του προσώπου της Μυρτίδος πραγματοποιήθηκε στην Σουηδία και η τελική μορφή του προσώπου δόθηκε από τον διάσημο γλύπτη και μόντελιστ αρχαίων αγαλμάτων Όσκαρ Νίλσον. Για τον καθορισμό του πάχους των μυών πάρθηκαν υπόψη το φύλο, η ηλικία, η φυλή και οι διατροφικές συνήθειες. Τέλος η κόμμωση και το ένδυμα εμπνεύσθηκαν από αγάλματα και αναπαραστάσεις ανθρώπων της εποχής.
Παραμένουμε ίδιοι επί 2500 χρόνια
Τελικά φτάνουμε στο σημείο να ξέρουμε ή να μαντέψουμε την ζωή της μικρής Μύρτιδος. Όπως λέει και η αρχαιολόγος Έφη Μπαζιοτοπούλου- Βαλαβάνη: «Φαίνεται πως το παιδί αυτό υπήρξε ένα απλό, ανώνυμο παιδί, που γεννήθηκε γύρω στα 440 π.Χ. πρόλαβε να αντικρύσει τον Παρθενώνα που μόλις είχε τελειώσει αλλά έζησε και την αρχή του πολέμου. Ήταν ένα κορίτσι που έτρεχε ανέμελο και ξυπόλητο μαζί με τα άλλα παιδιά στους χωμάτινους στενούς δρόμους της πόλης. Μπορεί και να ήταν και μικρή δούλη. Το εντεκάχρονο κορίτσι υπήρξε ένα από τα χιλιάδες ανώνυμα θύματα του φοβερού λοιμού, που έπληξε την Αθήνα στις αρχές του Πελοποννησιακού πολέμου. Το πτώμα της πετάχτηκε βιαστικά μέσα στον λάκκο που άνοιξε η πόλη για να θάψει κάποιους από τους νεκρούς, που κείτονταν στους δρόμους. Δεν του πρόσφεραν ιδιαίτερη προσοχή, δεν του πρόσφεραν κανονική ταφή, δεν το συνόδεψαν με τα παιχνίδια του ή άλλα ωραία κτερίσματα».
Σήμερα η Μύρτις γίνεται το πρώτο παιδί που ανακτά την φυσιογνωμία του. Όμως τι έχει να μας πει σε επίπεδο φυλετικό η Μύρτις; Όπως έχει πει και ο κ. Παπαγρηγοράκης «δεν έχουμε αλλάξει σχεδόν καθόλου εδώ και 2500 χρόνια στην περιοχή του σπλαχνικού κρανίου (σ.σ. πρόσωπο), έχει αλλάξει όμως ο προσανατολισμός μας της ανάπτυξης του εγκεφαλικού κρανίου (πάνω μέρος της κεφαλής). Όσο περνούν τα χρόνια δηλαδή, το κρανίο μας έρχεται πιο μπροστά, ενώ το πρόσωπο μας μικραίνει». Η ύπαρξη της Μύρτιδος είναι ένα χαστούκι σε όσους εθνομηδενιστές καθηγητές πανεπιστημίου ορίζουν ότι είμαστε σλαβομπασταρδέματα.
Η έκθεση στο Μουσείο Γουλανδρή
Έχοντας επισκεφθεί την έκθεση στο Μουσείο Γουλανδρή μπορούμε να πούμε ότι δόθηκε ιδιαίτερη σημασία, από τους επιμελητές της έκθεσης Χαράλαμπο Χάιτα και Αναστασία Κάλλου στο να γίνει ένα τέτοιο εξειδικευμένο θέμα κατανοητό από τον καθένα. Υπάρχουν τρεις ενότητες. Πρώτη είναι η ανασκαφή όπου γίνεται κατανοητό ότι η Μύρτις είναι ένα ανθρώπινο κατάλοιπο που βρέθηκε σε μία σωστική ανασκαφή. Δεύτερη ενότητα είναι η ερευνητική διαδικασία, δηλαδή η αξιοποίηση των συμπερασμάτων από την μελέτη κρανίων και ανάλυση του DNA, ώστε να ταυτοποιηθεί το μικρόβιο του 5ου αιώνα π.Χ. με σύγκριση με σύγχρονους ιούς.
Τέλος έχουμε την διαδικασία της αναπαράστασης και την τοποθέτηση της Μύρτιδος σε συγκεκριμένο χώρο, όπου το μπούστο, το φόρεμα και το κτένισμα τονίζονται μέσα από ένα θεατρικό φωτισμό και πρωτότυπη μουσική του Κωνσταντίνου Βήτα. Όλα αυτά συνοδεύονται από απλά κείμενα και επεξηγήσεις για να γίνουν κατανοητά από τους μαθητές των σχολείων, που αποτελούν σημαντικό μέρος των επισκεπτών της έκθεσης. Υπάρχει επίσης ένα διαδραστικό πάτωμα όπου καθώς προχωράει ο επισκέπτης αποκαλύπτονται στοιχεία της ανασκαφής και της αναδιαμόρφωσης.
Εδώ να πούμε ότι από 16 Ιουνίου η έκθεση της Μύρτιδος θα ταξιδέψει σε πόλεις της Ελλάδος και μητροπόλεις του εξωτερικού, ενώ από 1η Ιουνίου μέχρι και τον Δεκέμβριο θα υπάρχει μια φωτογραφική έκθεση για την Μυρτίδα στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Μουσείο Γουλανδρή (Κέντρο Γαία), Όθωνος 100, Κηφισιά. Διάρκεια εκθέσεως μέχρι 15/6. Ώρες έκθεσης: Τρίτη – Σάββατο: 9 π.μ – 2.30 μ.μ. Κυριακή: 10 π.μ -2.30 μ.μ.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 29ης Μαΐου 2010 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.
Παρασκευή 16 Απριλίου 2010
«300 Σπαρτιάτες»: Μία συμφωνική ροκ όπερα για τις Θερμοπύλες
του Γιώργου Πισσαλίδη *
Την Μεγάλη Δευτέρα, ένα χρόνο σχεδόν μετά την παγκόσμια πρεμιέρα τους στο Ζάππειο, οι «300 Σπαρτιάτες», η συμφωνική ροκ όπερα του Δημήτρη Κατή εμφανίστηκε στο «Θέατρο Πολιτών» του Περιστερίου, μαγεύοντας ένα ποικίλο κοινό. Ευκαιρία να ρίξουμε μια ματιά στο συμφωνικό έργο του, που μετρά βραβεύσεις από τον αμερικάνικο Τύπο και το Χόλυγουντ, ενώ παραμένει ελληνοκεντρικό και ευρωκεντρικό.
Σε ηλικία 16 χρονών είχε ηχογραφήσει το πρώτο του δίσκο συμφωνικού ροκ «Δωριείς, Επιστροφή στην Γη». Για αυτόν τον δίσκο είχε βραβευτεί ως ο νεώτερος Έλληνας συνθέτης. Μετά από αυτό, θα δημιουργήσει τους «Εξόριστους», ένα συγκρότημα του επικού μέταλ με ελληνικό στίχο, που ο πρώτος τους ομώνυμος δίσκος σε παραγωγή Μάνου Ξυδούς θα γίνει πλατινένιος (60.000 αντίτυπα). Παράλληλα θα γίνει τακτικό μέλος της ΕΣΗΕΑ και θα παρουσιάζει την Metalmania την ΕΤ1 και την ιστορικού περιεχομένου εκπομπή «Ο Χορός των Δαναών» στον νεοϊδρυθέντα 98,4 FM.
Το 2000 έγραψε το έργο «Πύρινη Πορεία, από την Γένεση έως την Ευρώπη», σε στίχους του πατέρα του ποιητή και δημοσιογράφο Κώστα Κατή. Την επόμενη χρονιά θα παρουσιάσει το έργο στην ΕΣΗΕΑ και θα δεχθεί συγχαρητήρια για το θέμα και την μουσική του από τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο, τον Πρόεδρο της Ελληνικής Βουλής Απόστολο Κακλαμάνη, τον φιλόσοφο Ευγένιο Μουτσόπουλο και τον νομπελίστα επιστήμονα Χρήστο Ζερεφό.
Τα επόμενα χρόνια θα κυκλοφορήσει τις συλλογές συμφωνικής κινηματογραφικής μουσικής με τίτλους Epic Drama και Orchestral 1. Το 2004 συνεργάσθηκε με τον διάσημο αφηγητή Τζο Λαμάτσια (ABC, CNN, HBO, Miramax) και τον Άγγλο τενόρο Τζέημς Έντουαρντς της «Βασιλικής Όπερας του Λονδίνου» για να εκδώσει το μουσικό έργο «Εurope, Hymn and Duty» (Ευρώπη: Ύμνος και Καθήκον) σε στίχους του πατέρα του Κώστα Κατή, «μια μικρή συνεισφορά στην ιστορική πορεία της Ηνωμένης Ευρώπης». Σε αυτό το έργο ο Κωνσταντίνος και παράλληλα ο Δημήτρης Κατής θεωρούν ότι: «Όλα τα καλά πράγματα γεννήθηκαν και ξεκίνησαν εδώ και μεταφέρθηκαν -από την Ευρώπη- παντού: η Φιλοσοφία, η Επιστήμη , η Δημοκρατία και η Άμιλλα. Και τώρα καθώς ο 21ος αιώνας καλπάζει προς το σημείο ακμής του, η Ευρώπη έχει ένα μεγάλο καθήκον προς όλους τους λαούς του πλανήτη: να σφυρηλατήσει μια ενότητα ανάμεσα στα έθνη της, να έλξει δύναμη από την ένδοξη Ιστορία της και από το ρωμαλέο παρόν της, και με το λαμπρό φως των ευγενών της ιδεών να διαλύσει την σκοτεινή καταχνιά που απλώνεται απειλητικά σε όλο το ανθρώπινο είδος». Αντίτυπο του έργου στάλθηκε στον αντιπρόεδρο της Κομισιόν, Γκύντερ Φερχόιγκεν, ο οποίος αφού του απέστειλε τις θερμότερες ευχαριστίες του έγραψε: «Είναι πολύ ενθαρρυντικό να βλέπεις κανείς ότι ένα έργο έχει δημιουργηθεί από δική σας πρωτοβουλία αφιερωμένη να υπενθυμίσει και να προωθήσει τις κοινές ευρωπαϊκές ρίζες και αξίες».
Το 2006 η Συμφωνική του Κιέβου ερμήνευσε το έργο του Arrogance and Fear. Ο Δημήτρης Κατής είναι επίσης μέλος του American Composers Forum και ονόματα της μουσικής και κινηματογραφικής βιομηχανίας, όπως ο Μπαντ Καρ, μουσικός σύμβουλος στις ταινίες του Όλιβερ Στόουν και ο Μπομπ Ράις, ο πολυβραβευμένος μουσικός σύμβουλος στην κλασσική ταινία «Μπεν Χουρ» έχουν πει τα καλύτερα λόγια για την μουσική του. Το 2007 και το 2009 θα βραβευτεί από το διεθνούς φήμης έγκυρο περιοδικό Billboard (το οποίο κάθε εβδομάδα εκδίδει τις διάφορες λίστες επιτυχιών) στις κατηγορίες κλασσικής και κινηματογραφικής μουσικής. Παράλληλα θα αποκτήσει το δικό του αστέρι στην λεωφόρο του Χόλυγουντ. Έτσι ο Δημήτρης Κατής γίνεται ο τρίτος εν ζωή παγκόσμιος Έλληνας συνθέτης μετά τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Βαγγέλη Παπαθανασίου.
Όσον αφορά τους «300 Σπαρτιάτες», πρωτοπαρουσιάστηκαν τον Ιούνιο του 2009 στο Ζάππειο υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εξωτερικών και του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Ασφάλισης. Για αυτό το έργο του συνεργάσθηκε με τον μπάσο της Λυρικής Σκηνής Χρήστο Αμβρατζή, την ηθοποιό Άννα Ρεζαν- Κριτσέλη, καθώς και την χορογράφο Κατερίνα Λυκούδη με κορυφαία χορεύτρια την Όλγα Πιλιάκη. Το δε συγκρότημα του αποτελείται από τους Αντώνη Χανιώτη (βιολί και φωνή), τους Τάσο Κατσούλη και Νάσο Ζουρνή (κήμπορντς), την Έβελυν Ξιούφα (φωνή και πιάνο), τον Νεζέρη (κιθάρες) και την Καίτη Παντζάρη (τσέλλο). Τέλος ο ίδιος ο Δημήτρης Κατής παίζει κιθάρα (θεωρείται από τους καλύτερους στην Ελλάδα) και ηλεκτρικό πιάνο, ενώ διευθύνει το συγκρότημα.
Η βραδιά στο «Θέατρο Πολιτών» ξεκίνησε με δύο βιντεοκλίπ του Δημήτρη Κατή, τον «Χρησμό» και το «Όνειρο του Ιππότη», που μας έβαλαν για τα καλά στο πνεύμα της βραδιάς. Το πρώτο κομμάτι ήταν στην ουσία το «Europe: Hymn and Duty», που για μας υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα στους Μηδικούς Πολέμους πολέμαγε για την υπεράσπιση της Ευρώπης. Αξίζει νομίζουμε να αναφέρουμε κάποιους από τους στίχους: «Εσύ που γεννάς τους ήρωες και τους σοφούς / στείλε μακριά το σάλπιγμα της σάλπιγγας / Έτσι που να ακουστεί η φωνή της Αρμονίας / Και να απλωθεί το μήνυμα της ομόνοιας / Ανέβα ψηλά (στους ουρανούς) και στηρίξου στον Ήλιο / Στολισμένη με το χρυσό του στεφάνι / Έτσι που η Θεά της Αγάπης θα λάμπει μακριά / με τον πρώτους κρυφούς πόθους της νεολαίας». Και αφού εξυμνήσει την Ευρώπη για την Λογική, την Επιστήμη, την Φιλοσοφία και την Δημοκρατία της, θα προτείνει την ομόνοια των λαών και θα αναφωνήσει: «Ω Ευρώπη! Μητέρα και Θυγατέρα ένδοξων εθνών».
Όσο για τα υπόλοιπα κομμάτια συμπεριλαμβάνουν τόσο τα επικά συμφωνικά κομμάτια όπως το The Gathering of the Tribes, αλλά και παλιότερες μέταλ μπαλάντες, όπως το «It Hurts Me». Προσωπικά μας άρεσε το συμφωνικό στυλ του Κατή και ειδικά τα κομμάτια, που εμπνέονται από την δημοτική Παράδοση. Τέλος η χορογραφία της Κατερίνας Λυκούδη παρουσίαζε τις γυναίκες της Σπάρτης να φέρνουν την ασπίδα και την στολή στον Λεωνίδα και στο τέλος να νικάει ουσιαστικά τον στρατό των Περσών, αν και ηττημένος. Αν και χρειαζόταν μια μεγαλύτερη σκηνή, όπως του Ζαππείου για να αποδώσει τα μέγιστα.
Γενικά ένα έργο που μας κάνει να νοιώθουμε περήφανοι για την Ιστορία και είναι καιρός, όπως έχει δηλώσει και ο Δημήτρης Ιατρόπουλος, «να υποκλιθούμε στο καινούργιο που φέρνει ο Δημήτρης Κατής» στο πολιτιστικό όραμα της Ελλάδος.
* Ο Γιώργος Πισσαλίδης έχει σπουδάσει Σκηνοθεσία Κινηματογράφου και είναι κριτικός κινηματογράφου. Κείμενα του για τον κινηματογράφο έχουν δημοσιευθεί στο «Ποπ & Ροκ», την «Ελληνική Αγωγή» την «Τόλμη» (περιοδικό της Αρχιεπισκοπής), το «Τότε» και σε έντυπα του πατριωτικού χώρου.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 10ης Απριλίου 2010 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.
Την Μεγάλη Δευτέρα, ένα χρόνο σχεδόν μετά την παγκόσμια πρεμιέρα τους στο Ζάππειο, οι «300 Σπαρτιάτες», η συμφωνική ροκ όπερα του Δημήτρη Κατή εμφανίστηκε στο «Θέατρο Πολιτών» του Περιστερίου, μαγεύοντας ένα ποικίλο κοινό. Ευκαιρία να ρίξουμε μια ματιά στο συμφωνικό έργο του, που μετρά βραβεύσεις από τον αμερικάνικο Τύπο και το Χόλυγουντ, ενώ παραμένει ελληνοκεντρικό και ευρωκεντρικό.
Σε ηλικία 16 χρονών είχε ηχογραφήσει το πρώτο του δίσκο συμφωνικού ροκ «Δωριείς, Επιστροφή στην Γη». Για αυτόν τον δίσκο είχε βραβευτεί ως ο νεώτερος Έλληνας συνθέτης. Μετά από αυτό, θα δημιουργήσει τους «Εξόριστους», ένα συγκρότημα του επικού μέταλ με ελληνικό στίχο, που ο πρώτος τους ομώνυμος δίσκος σε παραγωγή Μάνου Ξυδούς θα γίνει πλατινένιος (60.000 αντίτυπα). Παράλληλα θα γίνει τακτικό μέλος της ΕΣΗΕΑ και θα παρουσιάζει την Metalmania την ΕΤ1 και την ιστορικού περιεχομένου εκπομπή «Ο Χορός των Δαναών» στον νεοϊδρυθέντα 98,4 FM.
Το 2000 έγραψε το έργο «Πύρινη Πορεία, από την Γένεση έως την Ευρώπη», σε στίχους του πατέρα του ποιητή και δημοσιογράφο Κώστα Κατή. Την επόμενη χρονιά θα παρουσιάσει το έργο στην ΕΣΗΕΑ και θα δεχθεί συγχαρητήρια για το θέμα και την μουσική του από τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο, τον Πρόεδρο της Ελληνικής Βουλής Απόστολο Κακλαμάνη, τον φιλόσοφο Ευγένιο Μουτσόπουλο και τον νομπελίστα επιστήμονα Χρήστο Ζερεφό.
Τα επόμενα χρόνια θα κυκλοφορήσει τις συλλογές συμφωνικής κινηματογραφικής μουσικής με τίτλους Epic Drama και Orchestral 1. Το 2004 συνεργάσθηκε με τον διάσημο αφηγητή Τζο Λαμάτσια (ABC, CNN, HBO, Miramax) και τον Άγγλο τενόρο Τζέημς Έντουαρντς της «Βασιλικής Όπερας του Λονδίνου» για να εκδώσει το μουσικό έργο «Εurope, Hymn and Duty» (Ευρώπη: Ύμνος και Καθήκον) σε στίχους του πατέρα του Κώστα Κατή, «μια μικρή συνεισφορά στην ιστορική πορεία της Ηνωμένης Ευρώπης». Σε αυτό το έργο ο Κωνσταντίνος και παράλληλα ο Δημήτρης Κατής θεωρούν ότι: «Όλα τα καλά πράγματα γεννήθηκαν και ξεκίνησαν εδώ και μεταφέρθηκαν -από την Ευρώπη- παντού: η Φιλοσοφία, η Επιστήμη , η Δημοκρατία και η Άμιλλα. Και τώρα καθώς ο 21ος αιώνας καλπάζει προς το σημείο ακμής του, η Ευρώπη έχει ένα μεγάλο καθήκον προς όλους τους λαούς του πλανήτη: να σφυρηλατήσει μια ενότητα ανάμεσα στα έθνη της, να έλξει δύναμη από την ένδοξη Ιστορία της και από το ρωμαλέο παρόν της, και με το λαμπρό φως των ευγενών της ιδεών να διαλύσει την σκοτεινή καταχνιά που απλώνεται απειλητικά σε όλο το ανθρώπινο είδος». Αντίτυπο του έργου στάλθηκε στον αντιπρόεδρο της Κομισιόν, Γκύντερ Φερχόιγκεν, ο οποίος αφού του απέστειλε τις θερμότερες ευχαριστίες του έγραψε: «Είναι πολύ ενθαρρυντικό να βλέπεις κανείς ότι ένα έργο έχει δημιουργηθεί από δική σας πρωτοβουλία αφιερωμένη να υπενθυμίσει και να προωθήσει τις κοινές ευρωπαϊκές ρίζες και αξίες».
Το 2006 η Συμφωνική του Κιέβου ερμήνευσε το έργο του Arrogance and Fear. Ο Δημήτρης Κατής είναι επίσης μέλος του American Composers Forum και ονόματα της μουσικής και κινηματογραφικής βιομηχανίας, όπως ο Μπαντ Καρ, μουσικός σύμβουλος στις ταινίες του Όλιβερ Στόουν και ο Μπομπ Ράις, ο πολυβραβευμένος μουσικός σύμβουλος στην κλασσική ταινία «Μπεν Χουρ» έχουν πει τα καλύτερα λόγια για την μουσική του. Το 2007 και το 2009 θα βραβευτεί από το διεθνούς φήμης έγκυρο περιοδικό Billboard (το οποίο κάθε εβδομάδα εκδίδει τις διάφορες λίστες επιτυχιών) στις κατηγορίες κλασσικής και κινηματογραφικής μουσικής. Παράλληλα θα αποκτήσει το δικό του αστέρι στην λεωφόρο του Χόλυγουντ. Έτσι ο Δημήτρης Κατής γίνεται ο τρίτος εν ζωή παγκόσμιος Έλληνας συνθέτης μετά τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Βαγγέλη Παπαθανασίου.
Όσον αφορά τους «300 Σπαρτιάτες», πρωτοπαρουσιάστηκαν τον Ιούνιο του 2009 στο Ζάππειο υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εξωτερικών και του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Ασφάλισης. Για αυτό το έργο του συνεργάσθηκε με τον μπάσο της Λυρικής Σκηνής Χρήστο Αμβρατζή, την ηθοποιό Άννα Ρεζαν- Κριτσέλη, καθώς και την χορογράφο Κατερίνα Λυκούδη με κορυφαία χορεύτρια την Όλγα Πιλιάκη. Το δε συγκρότημα του αποτελείται από τους Αντώνη Χανιώτη (βιολί και φωνή), τους Τάσο Κατσούλη και Νάσο Ζουρνή (κήμπορντς), την Έβελυν Ξιούφα (φωνή και πιάνο), τον Νεζέρη (κιθάρες) και την Καίτη Παντζάρη (τσέλλο). Τέλος ο ίδιος ο Δημήτρης Κατής παίζει κιθάρα (θεωρείται από τους καλύτερους στην Ελλάδα) και ηλεκτρικό πιάνο, ενώ διευθύνει το συγκρότημα.
Η βραδιά στο «Θέατρο Πολιτών» ξεκίνησε με δύο βιντεοκλίπ του Δημήτρη Κατή, τον «Χρησμό» και το «Όνειρο του Ιππότη», που μας έβαλαν για τα καλά στο πνεύμα της βραδιάς. Το πρώτο κομμάτι ήταν στην ουσία το «Europe: Hymn and Duty», που για μας υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα στους Μηδικούς Πολέμους πολέμαγε για την υπεράσπιση της Ευρώπης. Αξίζει νομίζουμε να αναφέρουμε κάποιους από τους στίχους: «Εσύ που γεννάς τους ήρωες και τους σοφούς / στείλε μακριά το σάλπιγμα της σάλπιγγας / Έτσι που να ακουστεί η φωνή της Αρμονίας / Και να απλωθεί το μήνυμα της ομόνοιας / Ανέβα ψηλά (στους ουρανούς) και στηρίξου στον Ήλιο / Στολισμένη με το χρυσό του στεφάνι / Έτσι που η Θεά της Αγάπης θα λάμπει μακριά / με τον πρώτους κρυφούς πόθους της νεολαίας». Και αφού εξυμνήσει την Ευρώπη για την Λογική, την Επιστήμη, την Φιλοσοφία και την Δημοκρατία της, θα προτείνει την ομόνοια των λαών και θα αναφωνήσει: «Ω Ευρώπη! Μητέρα και Θυγατέρα ένδοξων εθνών».
Όσο για τα υπόλοιπα κομμάτια συμπεριλαμβάνουν τόσο τα επικά συμφωνικά κομμάτια όπως το The Gathering of the Tribes, αλλά και παλιότερες μέταλ μπαλάντες, όπως το «It Hurts Me». Προσωπικά μας άρεσε το συμφωνικό στυλ του Κατή και ειδικά τα κομμάτια, που εμπνέονται από την δημοτική Παράδοση. Τέλος η χορογραφία της Κατερίνας Λυκούδη παρουσίαζε τις γυναίκες της Σπάρτης να φέρνουν την ασπίδα και την στολή στον Λεωνίδα και στο τέλος να νικάει ουσιαστικά τον στρατό των Περσών, αν και ηττημένος. Αν και χρειαζόταν μια μεγαλύτερη σκηνή, όπως του Ζαππείου για να αποδώσει τα μέγιστα.
Γενικά ένα έργο που μας κάνει να νοιώθουμε περήφανοι για την Ιστορία και είναι καιρός, όπως έχει δηλώσει και ο Δημήτρης Ιατρόπουλος, «να υποκλιθούμε στο καινούργιο που φέρνει ο Δημήτρης Κατής» στο πολιτιστικό όραμα της Ελλάδος.
* Ο Γιώργος Πισσαλίδης έχει σπουδάσει Σκηνοθεσία Κινηματογράφου και είναι κριτικός κινηματογράφου. Κείμενα του για τον κινηματογράφο έχουν δημοσιευθεί στο «Ποπ & Ροκ», την «Ελληνική Αγωγή» την «Τόλμη» (περιοδικό της Αρχιεπισκοπής), το «Τότε» και σε έντυπα του πατριωτικού χώρου.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 10ης Απριλίου 2010 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.
Πέμπτη 4 Μαρτίου 2010
Agora: μία ταινία για την φιλόσοφο Υπατία την Αλεξανδρινή
του Γιώργου Πισσαλίδη *
Μια ταινία που άρχισε συζητήσεις για το θέμα της, είναι η ιστορική ταινία Agora, του σκηνοθέτη Αλεχάντρο Αμεναμπάρ, για την Αλεξανδρινή φιλόσοφο και μαθηματικό Υπατία, με την βραβευμένη με Όσκαρ βρετανίδα ηθοποιό Ρέητσελ Βάις («Ο Επίμονος Κηπουρός») στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η ταινία βγαίνει σε μια περίοδο αναζωπύρωσης του ενδιαφέροντος για την μεγάλη φιλόσοφο και μαθηματικό, διαιωνίζοντας όμως ψευδο-ιστορικούς μύθους του Διαφωτισμού, περί σύγκρουσης Επιστήμης και «φονταμενταλισμού».
Ποια ήταν όμως η πραγματική Υπατία η Αλεξανδρινή, που ο αποτρόπαιος θάνατος της από τους Χριστιανούς τον Μάρτιο του 415 μ.Χ. σήμανε για κάποιους το τέλος του αρχαίου κόσμου; Γεννημένη κάπου ανάμεσα στο 350 και το 370 μ.Χ., η Υπατία υπήρξε η κόρη του Θέωνα, διάσημου για την έκδοση των «Στοιχείων» του Ευκλείδη, τα οποία για 15 αιώνες μέχρι το 1814 ήταν το βασικό βιβλίο Γεωμετρίας στην εκπαίδευση. Ο πατέρας της στην έστειλε στην Αθήνα και στην Ρώμη για ανώτερες σπουδές, όπου ακολούθησε τις διδαχές του Πλωτίνου, του Νεοπλατωνιστή φιλοσόφου του 3ου μ.Χ. αιώνα που απέρριπτε την εμπειρική έρευνα και ενεθάρρυνε την μελέτη της Λογικής και των Μαθηματικών. Θεωρείτο η πρώτη σημαντική γυναίκα μαθηματικός στην Ιστορία και δίδασκε επίσης αστρονομία και φιλοσοφία.
Το 400 μ.Χ. έγινε διευθύντρια της Νεοπλατωνικής Σχολής της Αλεξάνδρειας. Υπήρξε διάσημη τόσο για την διδασκαλία των έργων του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, όσο και για την αρετή της, που την ωθούσε να απορρίπτει όλους όσους την πλησίαζαν ερωτικά. Υπάρχει μια διάσημη ιστορία όπου η Υπατία έδωσε σε έναν υποψήφιο εραστή της ένα μαντήλι με την περίοδο της, λέγοντας του ότι δεν υπάρχει τίποτα ωραίο στις σαρκικές επιθυμίες, ενώ τον θεράπευσε από το πάθος του με την βοήθεια της μουσικής. Το κοινό της, αποτελούμενο από Χριστιανούς και οπαδούς της αρχαίας Θρησκείας, ερχόταν από τα βάθη της Αυτοκρατορίας για να την ακούσουν. Ανάμεσα στους μεγάλους θαυμαστές και ο Συνέσιος ο Κυρηναίος, ο μετέπειτα Μητροπολίτης της Λιβυκής Πτολεμαΐδος, ο οποίος την αποκαλούσε «μητέρα, αδελφή, δασκάλα και ευεργέτιδα».
Θύμα πολιτικής αντιζηλίας
Πως γίνεται λοιπόν μια μεγάλη φιλόσοφος που εκτιμείτο από τους Χριστιανούς, να δολοφονηθεί από ένα χριστιανικό πλήθος; Ο λόγος υπήρξε η πολιτική αντιζηλία ανάμεσα στον Έπαρχο Ορέστη και τον Μητροπολίτη Κύριλλο, αμφότερους Χριστιανούς, με αιτία την σκληρή στάση που κρατούσε ο τελευταίος απέναντι στους Νοβατιανούς και το πογκρόμ που εξαπόλυσε εναντίων των Εβραίων της Αλεξάνδρειας. Γράφει ο Σωκράτης ο Σχολαστικός, ο πιο αντικειμενικός συγγραφέας της εποχής, στην «Εκκλησιαστική Ιστορία» του: «Η Υπατία έπεσε θύμα της πολιτικής αντιζηλίας που κυριαρχούσε εκείνο τον καιρό. Επειδή είχε πολλές συζητήσεις με τον Ορέστη, κάποιοι την διέβαλαν στο χριστιανικό πλήθος ότι ήταν αυτή που την εμπόδιζε τον Ορέστη να αποκαταστήσει την σχέση του με τον Μητροπολίτη. Τότε κάποιοι από αυτούς που ωθούντο από τον φανατικό ζήλο τους και που είχαν για αρχηγό τους κάποιον ονόματι Πέτρο τον Αναγνώστη, της έστησαν ενέδρα και την έσυραν από την άμαξα της, την οδήγησαν στην Εκκλησία που λεγόταν Καισάρειο, την έγδαραν και την σκότωσαν με κεραμίδια. Η πράξη έφερε μεγάλο όνειδος όχι μόνο στον Κύριλλο, αλλά και σε όλη την Εκκλησία της Αλεξάνδρειας. Και σίγουρα τίποτα δεν είναι μακρύτερα από το πνεύμα του Χριστιανισμού, από το να επιτρέπει κανείς μακελειά, μάχες και συναφείς πράξεις». Με άλλα λόγια η Υπατία δολοφονήθηκε τον Μάρτιο του 415 μ.Χ. όχι από ένα φανατισμένο Χριστιανικό πλήθος, όπως έχει γραφεί επανειλημμένα, αλλά από ένα φανατισμένο πολιτικό πλήθος που έτυχε να είναι χριστεπώνυμο.
Παρόλο όμως, που η μόνη πηγή που κατηγορεί τον Κύριλλο για την δολοφονία της Υπατίας είναι η «Ιστορία του Ισίδωρου» του φιλοσόφου Διόκλιου, που ενσωματώθηκε στην Βυζαντινή εγκυκλοπαίδεια της Σούδας, η κατηγορία αναπαράγεται διαρκώς από την εποχή του Διαφωτισμού, ως δείγμα σύγκρουσης της λογικής της Επιστήμης και της χριστιανικής δεισιδαιμονίας. Αυτό βέβαια εξυπηρετούσε την αντιχριστιανική πολεμική προσωπικοτήτων, όπως ο Βολταίρος και ο ιστορικός Έντουαρντ Γίββων («Παρακμή και Πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας»). Έπρεπε να κυκλοφορήσει η «Υπατία η Αλεξανδρινή» της Μαρία Ντζιέλσκα για να αποκαταστήσει την αλήθεια και να μας υπενθυμίσει ότι ο μύθος που έχει γεννηθεί γύρω από την μεγάλη φιλόσοφο βασίζεται σε λογοτεχνικές και όχι ιστορικές πηγές.
Η κατά Αμεναμπάρ Υπατία
Πως όμως βλέπει ο Αμεναμπάρ την ιστορία της Υπατίας; Κατʼ αρχήν ο διάσημος σκηνοθέτης των «Άλλων» και του «Η Θάλασσα μέσα μου» είναι άθεος. Όμως πέρυσι στις Κάννες δήλωσε ότι δεν έκανε ένα αντιχριστιανικό ή αντιθρησκευτικό φιλμ, αλλά μια ταινία ενάντια σε κάθε φονταμενταλισμό. Με την λέξη αυτή εννοεί κάθε άνθρωπο που επιβάλει τις απόψεις του στους άλλους δια της βίας, κάτι με το οποίο συμφωνούμε. Όμως η ταινία δεν επικεντρώνεται στον θάνατο της Υπατίας. Διαβάζουμε στην σύνοψη του έργου: «Τοποθετημένο στην Αίγυπτο την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, το Agora αφορά ένα σκλάβο που στρέφεται στο ανερχόμενο ρεύμα του Χριστιανισμού για να επιτύχει την ελευθερία, παραμένοντας παράλληλα ερωτευμένος με την αφέντισσα του την μεγάλη φιλόσοφο και άθεη Υπατία». Έτσι η ταινία αναπαριστά, εκπληκτικά θα λέγαμε, την Αλεξάνδρεια του 5ου αιώνα με μια σύγκρουση παγανιστών (ή καλύτερα πιστών της αρχαίας Θρησκείας) και Εβραίων ενάντια στους Χριστιανούς, που άρχισαν να αποκτούν πολιτική δύναμη στην περιοχή της Μεσογείου.
Για τον Αμεναμπάρ το Agora είναι μια παραβολή για την κρίση του πολιτισμού. «Ας υποθέσουμε ότι η Ρώμη είναι ότι οι ΗΠΑ είναι σήμερα, η αυτοκρατορία και η Αλεξάνδρεια είναι ότι είναι σήμερα η Ευρώπη: ο Παλιός Κόσμος με τον παλιό πολιτισμό. Μια κρίση στην αυτοκρατορία θα επηρέαζε τις επαρχίες. Μια κρίση που θα είναι οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική». Το ποιοι είναι οι φανατικοί του σήμερα μπορούμε να το καταλάβουμε εύκολα: οι μουσουλμάνοι. Όμως τότε τίθεται το ερώτημα: «Ποια είναι η Υπατία του σήμερα;» Εμείς δεν μπορέσαμε να δώσουμε απάντηση, ελπίζουμε όμως ο σκηνοθέτης να μην εννοεί το Ισραήλ.
Η ταινία αρχίζει με την Υπατία να διδάσκει στους μαθητές της την ιδέα της βαρύτητας αιώνες πριν τον Νεύτωνα. Η «Agora» συνεχίζει δείχνοντας την Υπατία προσπαθώντας να αποδείξει μια ηλιοκεντρική θεωρία του Σύμπαντος, χάνοντας όμως την επαφή με την πολιτική πραγματικότητα. Μάλιστα η οξφορδιανή προφορά που υιοθετεί η Ρέητσελ Βάις ταιριάζει γάντι στον πνευματικό σνομπισμό και την ηθελημένη παρθενία της Υπατίας. Όμως η ταινία παρουσιάζει την Υπατία ως άθεη, ενώ ήταν Νεοπλατωνίστρια. Υπάρχει δε και μια φεμινιστική χροιά στον ρόλο της και στον τρόπο που τον παίζει η Βάις.
Το κάψιμο της ανύπαρκτης δεύτερης Βιβλιοθήκης
Βέβαια δεν λείπει η παρουσίαση των Χριστιανών ως φανατικών και στην αρχή της ταινίας ρίχνουν ένα πολιτικό στην φωτιά (δεν καίγεται), ενώ σε μια μεγάλη σκηνή οι Χριστιανοί καίνε την Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Όμως η Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, καταστράφηκε κατά λάθος από τον Ιούλιο Καίσαρα το 48 π.Χ. Βέβαια ο Αμπεναμάρ διάβασε καλά το μάθημα του και αναφέρει μια δεύτερη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Μόνο που δεν υπήρξε δεύτερη βιβλιοθήκη! Η ταινία μπερδεύει αυτήν την «δεύτερη» βιβλιοθήκη με αυτήν του Σεραπείου που καταστράφηκε το 391 μ.Χ. από τον μητροπολίτη Θεόφιλο με διαταγή του Αυτοκράτορα Θεοδόσιου. Όμως ο Θεόφιλος δεν αναφέρει κάψιμο βιβλίων παρά μόνο αγαλμάτων των Θεών και ιερών αντικειμένων. Για να μην πούμε ότι η συνήθης άποψη ήταν ότι η Βιβλιοθήκη καταστράφηκε από τον χρόνο.
Εδώ να προσθέσουμε ότι ο σκηνοθέτης κατηγορεί τους Ρωμαίους που πίστευαν ότι οι Χριστιανοί δεν δικαιούνται την προστασία του Νόμου. Επίσης δείχνει λόγιους όπως ο Θέρων και η Υπατία που περηφανεύονται για τις γνώσεις τους και την λογική τους τιμωρούν τους σκλάβους για λάθη δικά τους ή άλλων. Τέλος υποκριτές υπάρχουν σε όλα τα στρατόπεδα.
Όπως είπαμε και νωρίτερα, η ταινία αναπαριστά φοβερά την εποχή. Η Ρέητσελ Βάις είναι ιδανική για τον ρόλο και πιο γλυκιά από ποτέ. Όμως στους ανδρικούς ρόλους δεν ξεχωρίζουν οι πολυδιαφημισμένοι Μαξ Μινγκέλα (Ντάβος) και Όσκαρ Αϊζαάκ (Ορέστης), αλλά ο Ασράφ Μπαχόρν («Παράδεισος Τώρα») στον ρόλο του Αμμώνιου και ο Σαμί Σαμίρ ως Κύριλλος της Αλεξανδρείας.
Γενικά μια ταινία που αξίζει να την δει ο κόσμος, μόνο και μόνο για να αρχίσει να ενδιαφέρεται για την Υπατία.
* Ο Γιώργος Πισσαλίδης έχει σπουδάσει Σκηνοθεσία Κινηματογράφου και είναι κριτικός κινηματογράφου. Κείμενα του για τον κινηματογράφο έχουν δημοσιευθεί στο «Ποπ & Ροκ», την «Ελληνική Αγωγή» την «Τόλμη» (περιοδικό της Αρχιεπισκοπής), το «Τότε» και σε έντυπα του πατριωτικού χώρου.
--------------------------------------------------------------------------------
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 27ης Φεβρουαρίου 2010 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.
Μια ταινία που άρχισε συζητήσεις για το θέμα της, είναι η ιστορική ταινία Agora, του σκηνοθέτη Αλεχάντρο Αμεναμπάρ, για την Αλεξανδρινή φιλόσοφο και μαθηματικό Υπατία, με την βραβευμένη με Όσκαρ βρετανίδα ηθοποιό Ρέητσελ Βάις («Ο Επίμονος Κηπουρός») στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η ταινία βγαίνει σε μια περίοδο αναζωπύρωσης του ενδιαφέροντος για την μεγάλη φιλόσοφο και μαθηματικό, διαιωνίζοντας όμως ψευδο-ιστορικούς μύθους του Διαφωτισμού, περί σύγκρουσης Επιστήμης και «φονταμενταλισμού».
Ποια ήταν όμως η πραγματική Υπατία η Αλεξανδρινή, που ο αποτρόπαιος θάνατος της από τους Χριστιανούς τον Μάρτιο του 415 μ.Χ. σήμανε για κάποιους το τέλος του αρχαίου κόσμου; Γεννημένη κάπου ανάμεσα στο 350 και το 370 μ.Χ., η Υπατία υπήρξε η κόρη του Θέωνα, διάσημου για την έκδοση των «Στοιχείων» του Ευκλείδη, τα οποία για 15 αιώνες μέχρι το 1814 ήταν το βασικό βιβλίο Γεωμετρίας στην εκπαίδευση. Ο πατέρας της στην έστειλε στην Αθήνα και στην Ρώμη για ανώτερες σπουδές, όπου ακολούθησε τις διδαχές του Πλωτίνου, του Νεοπλατωνιστή φιλοσόφου του 3ου μ.Χ. αιώνα που απέρριπτε την εμπειρική έρευνα και ενεθάρρυνε την μελέτη της Λογικής και των Μαθηματικών. Θεωρείτο η πρώτη σημαντική γυναίκα μαθηματικός στην Ιστορία και δίδασκε επίσης αστρονομία και φιλοσοφία.
Το 400 μ.Χ. έγινε διευθύντρια της Νεοπλατωνικής Σχολής της Αλεξάνδρειας. Υπήρξε διάσημη τόσο για την διδασκαλία των έργων του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, όσο και για την αρετή της, που την ωθούσε να απορρίπτει όλους όσους την πλησίαζαν ερωτικά. Υπάρχει μια διάσημη ιστορία όπου η Υπατία έδωσε σε έναν υποψήφιο εραστή της ένα μαντήλι με την περίοδο της, λέγοντας του ότι δεν υπάρχει τίποτα ωραίο στις σαρκικές επιθυμίες, ενώ τον θεράπευσε από το πάθος του με την βοήθεια της μουσικής. Το κοινό της, αποτελούμενο από Χριστιανούς και οπαδούς της αρχαίας Θρησκείας, ερχόταν από τα βάθη της Αυτοκρατορίας για να την ακούσουν. Ανάμεσα στους μεγάλους θαυμαστές και ο Συνέσιος ο Κυρηναίος, ο μετέπειτα Μητροπολίτης της Λιβυκής Πτολεμαΐδος, ο οποίος την αποκαλούσε «μητέρα, αδελφή, δασκάλα και ευεργέτιδα».
Θύμα πολιτικής αντιζηλίας
Πως γίνεται λοιπόν μια μεγάλη φιλόσοφος που εκτιμείτο από τους Χριστιανούς, να δολοφονηθεί από ένα χριστιανικό πλήθος; Ο λόγος υπήρξε η πολιτική αντιζηλία ανάμεσα στον Έπαρχο Ορέστη και τον Μητροπολίτη Κύριλλο, αμφότερους Χριστιανούς, με αιτία την σκληρή στάση που κρατούσε ο τελευταίος απέναντι στους Νοβατιανούς και το πογκρόμ που εξαπόλυσε εναντίων των Εβραίων της Αλεξάνδρειας. Γράφει ο Σωκράτης ο Σχολαστικός, ο πιο αντικειμενικός συγγραφέας της εποχής, στην «Εκκλησιαστική Ιστορία» του: «Η Υπατία έπεσε θύμα της πολιτικής αντιζηλίας που κυριαρχούσε εκείνο τον καιρό. Επειδή είχε πολλές συζητήσεις με τον Ορέστη, κάποιοι την διέβαλαν στο χριστιανικό πλήθος ότι ήταν αυτή που την εμπόδιζε τον Ορέστη να αποκαταστήσει την σχέση του με τον Μητροπολίτη. Τότε κάποιοι από αυτούς που ωθούντο από τον φανατικό ζήλο τους και που είχαν για αρχηγό τους κάποιον ονόματι Πέτρο τον Αναγνώστη, της έστησαν ενέδρα και την έσυραν από την άμαξα της, την οδήγησαν στην Εκκλησία που λεγόταν Καισάρειο, την έγδαραν και την σκότωσαν με κεραμίδια. Η πράξη έφερε μεγάλο όνειδος όχι μόνο στον Κύριλλο, αλλά και σε όλη την Εκκλησία της Αλεξάνδρειας. Και σίγουρα τίποτα δεν είναι μακρύτερα από το πνεύμα του Χριστιανισμού, από το να επιτρέπει κανείς μακελειά, μάχες και συναφείς πράξεις». Με άλλα λόγια η Υπατία δολοφονήθηκε τον Μάρτιο του 415 μ.Χ. όχι από ένα φανατισμένο Χριστιανικό πλήθος, όπως έχει γραφεί επανειλημμένα, αλλά από ένα φανατισμένο πολιτικό πλήθος που έτυχε να είναι χριστεπώνυμο.
Παρόλο όμως, που η μόνη πηγή που κατηγορεί τον Κύριλλο για την δολοφονία της Υπατίας είναι η «Ιστορία του Ισίδωρου» του φιλοσόφου Διόκλιου, που ενσωματώθηκε στην Βυζαντινή εγκυκλοπαίδεια της Σούδας, η κατηγορία αναπαράγεται διαρκώς από την εποχή του Διαφωτισμού, ως δείγμα σύγκρουσης της λογικής της Επιστήμης και της χριστιανικής δεισιδαιμονίας. Αυτό βέβαια εξυπηρετούσε την αντιχριστιανική πολεμική προσωπικοτήτων, όπως ο Βολταίρος και ο ιστορικός Έντουαρντ Γίββων («Παρακμή και Πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας»). Έπρεπε να κυκλοφορήσει η «Υπατία η Αλεξανδρινή» της Μαρία Ντζιέλσκα για να αποκαταστήσει την αλήθεια και να μας υπενθυμίσει ότι ο μύθος που έχει γεννηθεί γύρω από την μεγάλη φιλόσοφο βασίζεται σε λογοτεχνικές και όχι ιστορικές πηγές.
Η κατά Αμεναμπάρ Υπατία
Πως όμως βλέπει ο Αμεναμπάρ την ιστορία της Υπατίας; Κατʼ αρχήν ο διάσημος σκηνοθέτης των «Άλλων» και του «Η Θάλασσα μέσα μου» είναι άθεος. Όμως πέρυσι στις Κάννες δήλωσε ότι δεν έκανε ένα αντιχριστιανικό ή αντιθρησκευτικό φιλμ, αλλά μια ταινία ενάντια σε κάθε φονταμενταλισμό. Με την λέξη αυτή εννοεί κάθε άνθρωπο που επιβάλει τις απόψεις του στους άλλους δια της βίας, κάτι με το οποίο συμφωνούμε. Όμως η ταινία δεν επικεντρώνεται στον θάνατο της Υπατίας. Διαβάζουμε στην σύνοψη του έργου: «Τοποθετημένο στην Αίγυπτο την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, το Agora αφορά ένα σκλάβο που στρέφεται στο ανερχόμενο ρεύμα του Χριστιανισμού για να επιτύχει την ελευθερία, παραμένοντας παράλληλα ερωτευμένος με την αφέντισσα του την μεγάλη φιλόσοφο και άθεη Υπατία». Έτσι η ταινία αναπαριστά, εκπληκτικά θα λέγαμε, την Αλεξάνδρεια του 5ου αιώνα με μια σύγκρουση παγανιστών (ή καλύτερα πιστών της αρχαίας Θρησκείας) και Εβραίων ενάντια στους Χριστιανούς, που άρχισαν να αποκτούν πολιτική δύναμη στην περιοχή της Μεσογείου.
Για τον Αμεναμπάρ το Agora είναι μια παραβολή για την κρίση του πολιτισμού. «Ας υποθέσουμε ότι η Ρώμη είναι ότι οι ΗΠΑ είναι σήμερα, η αυτοκρατορία και η Αλεξάνδρεια είναι ότι είναι σήμερα η Ευρώπη: ο Παλιός Κόσμος με τον παλιό πολιτισμό. Μια κρίση στην αυτοκρατορία θα επηρέαζε τις επαρχίες. Μια κρίση που θα είναι οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική». Το ποιοι είναι οι φανατικοί του σήμερα μπορούμε να το καταλάβουμε εύκολα: οι μουσουλμάνοι. Όμως τότε τίθεται το ερώτημα: «Ποια είναι η Υπατία του σήμερα;» Εμείς δεν μπορέσαμε να δώσουμε απάντηση, ελπίζουμε όμως ο σκηνοθέτης να μην εννοεί το Ισραήλ.
Η ταινία αρχίζει με την Υπατία να διδάσκει στους μαθητές της την ιδέα της βαρύτητας αιώνες πριν τον Νεύτωνα. Η «Agora» συνεχίζει δείχνοντας την Υπατία προσπαθώντας να αποδείξει μια ηλιοκεντρική θεωρία του Σύμπαντος, χάνοντας όμως την επαφή με την πολιτική πραγματικότητα. Μάλιστα η οξφορδιανή προφορά που υιοθετεί η Ρέητσελ Βάις ταιριάζει γάντι στον πνευματικό σνομπισμό και την ηθελημένη παρθενία της Υπατίας. Όμως η ταινία παρουσιάζει την Υπατία ως άθεη, ενώ ήταν Νεοπλατωνίστρια. Υπάρχει δε και μια φεμινιστική χροιά στον ρόλο της και στον τρόπο που τον παίζει η Βάις.
Το κάψιμο της ανύπαρκτης δεύτερης Βιβλιοθήκης
Βέβαια δεν λείπει η παρουσίαση των Χριστιανών ως φανατικών και στην αρχή της ταινίας ρίχνουν ένα πολιτικό στην φωτιά (δεν καίγεται), ενώ σε μια μεγάλη σκηνή οι Χριστιανοί καίνε την Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Όμως η Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, καταστράφηκε κατά λάθος από τον Ιούλιο Καίσαρα το 48 π.Χ. Βέβαια ο Αμπεναμάρ διάβασε καλά το μάθημα του και αναφέρει μια δεύτερη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Μόνο που δεν υπήρξε δεύτερη βιβλιοθήκη! Η ταινία μπερδεύει αυτήν την «δεύτερη» βιβλιοθήκη με αυτήν του Σεραπείου που καταστράφηκε το 391 μ.Χ. από τον μητροπολίτη Θεόφιλο με διαταγή του Αυτοκράτορα Θεοδόσιου. Όμως ο Θεόφιλος δεν αναφέρει κάψιμο βιβλίων παρά μόνο αγαλμάτων των Θεών και ιερών αντικειμένων. Για να μην πούμε ότι η συνήθης άποψη ήταν ότι η Βιβλιοθήκη καταστράφηκε από τον χρόνο.
Εδώ να προσθέσουμε ότι ο σκηνοθέτης κατηγορεί τους Ρωμαίους που πίστευαν ότι οι Χριστιανοί δεν δικαιούνται την προστασία του Νόμου. Επίσης δείχνει λόγιους όπως ο Θέρων και η Υπατία που περηφανεύονται για τις γνώσεις τους και την λογική τους τιμωρούν τους σκλάβους για λάθη δικά τους ή άλλων. Τέλος υποκριτές υπάρχουν σε όλα τα στρατόπεδα.
Όπως είπαμε και νωρίτερα, η ταινία αναπαριστά φοβερά την εποχή. Η Ρέητσελ Βάις είναι ιδανική για τον ρόλο και πιο γλυκιά από ποτέ. Όμως στους ανδρικούς ρόλους δεν ξεχωρίζουν οι πολυδιαφημισμένοι Μαξ Μινγκέλα (Ντάβος) και Όσκαρ Αϊζαάκ (Ορέστης), αλλά ο Ασράφ Μπαχόρν («Παράδεισος Τώρα») στον ρόλο του Αμμώνιου και ο Σαμί Σαμίρ ως Κύριλλος της Αλεξανδρείας.
Γενικά μια ταινία που αξίζει να την δει ο κόσμος, μόνο και μόνο για να αρχίσει να ενδιαφέρεται για την Υπατία.
* Ο Γιώργος Πισσαλίδης έχει σπουδάσει Σκηνοθεσία Κινηματογράφου και είναι κριτικός κινηματογράφου. Κείμενα του για τον κινηματογράφο έχουν δημοσιευθεί στο «Ποπ & Ροκ», την «Ελληνική Αγωγή» την «Τόλμη» (περιοδικό της Αρχιεπισκοπής), το «Τότε» και σε έντυπα του πατριωτικού χώρου.
--------------------------------------------------------------------------------
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 27ης Φεβρουαρίου 2010 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.
Τρίτη 23 Φεβρουαρίου 2010
«O Δρόμος»: Ανθρωπιά ανάμεσα στα ερείπια
«Ο Δρόμος»: Μία βιβλική παραβολή για την Πίστη και την ανθρωπιά.
Το τοπίο δοκιμάζει την ηθική πατέρα και γιού.
Ένας πατέρας που θα έκανε σχεδόν τα πάντα για να προστατέψει τον γιο του.
Η Σαρλίζ Θερόν ως απεγνωσμένη μητέρα και σύζυγος στον «Δρόμο».
Η ανθρωπότητα έχει ξεπέσει στο επίπεδο του κανιβαλισμού.
«Το να περπατάς στον δρόμο με τον τελευταίο Θεό είναι κάτι επικίνδυνο».
«Δεν μπορείς να νοιάζεσαι πάντα για τους άλλους». «Κι όμως νοιάζομαι».
Ο Τζων Χίλκοατ επί το έργον.
Ρόμπερ Ντυβάλ, Βίγκο Μόρτενσεν, Σμιτ Μακ Φη και Τζων Χίλκοατ στην πρεμιέρα του Φεστιβάλ του Τορόντο.
Η Σαρλίζ Θερόν λάμπει στην πρεμιέρα του «Δρόμου».
Ένα φλας μπακ στις καλύτερες μέρες.
«Μπαμπά είμαστε ακόμα καλοί; Και θα είμαστε για πάντα;»
Το βιβλίο «Ο Δρόμος» κέρδισε το βραβείο Πούλιτζερ και έγινε Νο1 μπεστ-σέλλερ.
Συνδέσεις
* «The Road» από την 2929 Entertainment
Ένα από τα λογοτεχνικά αριστουργήματα του 21ου αιώνα, ο βραβευμένος με Πούλιτζερ «Δρόμος» του Κόρμαν Μακ Κάρθυ, μεταφέρεται στην οθόνη από τον Αυστραλό Τζων Χιλκόατ με τον Βίγκο Μόρτενσεν στον βασικό ρόλο και τους Ρόμπερτ Ντυβάλ και Σαρλίζ Θερόν σε μικρούς ρόλους. Πρόκειται για μια ιστορία επιβίωσης πατέρα και γιου, που προσπαθούν να διατηρήσουν την ανθρωπιά τους σε ένα άγριο κόσμο, μετά από μια μεγάλη καταστροφή που έδωσε τέλος στον πολιτισμό και τον πλανήτη.
O Μακ Κάρθυ είναι ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της «γοτθικής σχολής» του Αμερικάνικου Νότου (Ουίλλιαμ Φώκνερ, Φλάνερυ Ο’ Κόννερυ) του οποίου το «Καμιά Πατρίδα για τους Μελλοθάνατους» έχει μεταφερθεί στην οθόνη από τους αδελφούς Κοέν, μαζεύοντας Όσκαρ πριν από δύο χρόνια. Ο δε Τζων Χίλκοατ εμπνεύσθηκε την αριστουργηματική «Συμφωνία» (The Proposition) από το «Blood Meridien» του ΜακΚάρθυ.
Ο «Δρόμος» θεωρείται το βιβλίο που εκπροσωπεί καλύτερα την ταραγμένη δεκαετία μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Παρ’ όλο όμως που η ταινία τοποθετείται μετά την καταστροφή του κόσμου, δεν έχει σχέση με τα ανάλογα φιλμ του Χόλυγουντ. Όποιος έχει διαβάσει το βιβλίο, έχει αντιληφθεί ότι βρίθει από βιβλικές αναφορές. Κατά την διάρκεια συνέντευξης ο Τζων Χίλκοατ δήλωσε ότι «για τον Κόρμακ (Μακ Κάρθυ) ο «Δρόμος» είναι μια βιβλική παραβολή για τον αγώνα της Πίστης, όπως το Βιβλίο του Ιώβ». Το μόνο δε, που του ζήτησε από την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου του, ήταν να διατηρήσει τις αναφορές στον Θεό. Και πράγματι ο θεατρικός συγγραφέας Τζο Πένχαλ έχει μεταφέρει εκπληκτικά επί οθόνης όχι μόνο την θρησκευτικότητα, αλλά και το γενικότερο πνεύμα του βιβλίου.
Σε ένα όχι και τόσο μακρινό μέλλον, ο πλανήτης έχει καταστραφεί από μια αιτία που η φύση της δεν ξεκαθαρίζεται. Οι κατοικίες έχουν εγκαταλειφθεί. Τα ζώα έχουν πεθάνει και η βλάστηση έχει καταστραφεί. Οι μέρες είναι «σαν την αρχή ενός παγερού γλαυκώματος που ‘σβηνε τον κόσμο λίγο-λίγο». Και το χειρότερο: οι άνθρωποι έχουν καταλήξει κανίβαλοι και χρησιμοποιούν τους πιο αδύνατους για γεύμα.
Σε αυτόν τον κόσμο, ένας πατέρας και ένας γιος προσπαθούν να επιβιώσουν σπρώχνοντας ένα καρότσι διασχίζοντας την Αμερική. Ταξιδεύουν προς τα νότια, όπου ελπίζουν πως θα βρουν περισσότερη ζέστη και φαγητό. Οι δυο τους αποκαλούνται απλώς «ο Άνδρας» και «το Παιδί», μιας και δεν υπάρχει χώρος για πολυτέλειες, όπως ονόματα και επίθετα. Ο μεν Άνδρας έχει μνήμες του κόσμου πριν από την Καταστροφή, όπως την γυναίκα του (Σαρλίζ Θερόν) να παίζει το οικογενειακό πιάνο, σύμβολο του πολιτισμού που δεν υπάρχει πια. Το δε «Παιδί» έχει γεννηθεί μετά την καταστροφή και δεν έχει γνωρίσει ούτε τις αξίες, ούτε τον τεχνολογικό «πολιτισμό» του προηγούμενου κόσμου. Ο «Άνδρας» έχει αφιερώσει την ζωή του στην σωτηρία του «Παιδιού» και κουβαλά πάντα ένα πιστόλι με δύο σφαίρες τις οποίες θα χρησιμοποιήσουν για να μην πέσουν θύματα των κανιβάλων ή για να υπερασπισθούν την ζωή τους. Από τα φλας μπακ καταλαβαίνουμε ότι η Γυναίκα αυτοκτόνησε μην αντέχοντας την ζωή σε ένα τέτοιο κόσμο. Αυτός ο φρικτός κόσμος περιγράφεται καλύτερα από την σκηνή όπου πατέρας και γιος μπαίνουν σε ένα σπίτι και ανακαλύπτουν ένα υπόγειο με μελλοντικά θύματα των κανιβάλων, που περιμένουν την σφαγή τους.
Παντού υπάρχουν διαλυμένα σπίτια, και κάθε ίχνος της τεχνολογίας πεταμένο στον δρόμο. Ένας πολιτισμός που εκπροσωπεί τον «σύγχρονο κόσμο», αλλά δεν καλυτέρεψε τον άνθρωπο. Μάλιστα ο Χίλκοατ χρησιμοποίησε κατεστραμμένα τοπία της Νέας Ορλεάνης μετά τον τυφώνα Κατρίνα για να δώσει στο περιβάλλον μια ξεχωριστή διάσταση, που το αναδεικνύει σε τρίτο πρωταγωνιστή που δοκιμάζει συνεχώς την ηθική πατέρα και γιου.
Αυτή η δοκιμασία είναι πολύ βασική στην ταινία. Μια ερώτηση φράση που συχνά κάνει το παιδί στον πατέρα είναι: «Είμαστε ακόμα οι καλοί; Και θα συνεχίσουμε να είμαστε;» Σε αυτήν την ερώτηση ο πατέρας απαντά θετικά, μιλώντας για την «φωτιά που είναι μέσα τους». Αυτή βέβαια η φράση παραπέμπει στην φωτιά των σπηλαίων. Συμβολίζει δε την ανθρωπιά τους, αλλά και τον αγώνα να διατηρήσουν την Πίστη τους.
Μπορεί ο πατέρας να προστατεύει το παιδί, όμως για τον ίδιο ο γιος του είναι Σωτήρας. Και ως άλλος Ιωσήφ μονολογεί: «Αν αυτός δεν είναι ο Λόγος του Θεού, ο Θεός δεν μίλησε ποτέ». Το ίδιο συμβαίνει και στην σκηνή με τον γέρο προφήτη Ελάι, δηλαδή Ηλία, που τον υποδύεται ο Ρόμπερτ Ντυβάλ: «Όταν τον είδα νόμισα ότι είχα πεθάνει και είδα έναν άγγελο». Όμως ο Ελάι ακούγεται απαισιόδοξος παρά άθεος, όταν δηλώνει: «Αν υπάρχει Θεός, τότε πρέπει να έχει γυρίσει την πλάτη στην ανθρωπότητα, εδώ και πολύ καιρό».
Και όμως ο Θεός υπάρχει. Σε μια κορυφαία σκηνή που δεν υπάρχει στο βιβλίο, πατέρας και γιος βρίσκουν καταφύγιο σε μια ερειπωμένη εκκλησία. Κουρνιάζουν δίπλα σε μια φωτιά που μοιάζει με θυσιαστήριο, κάτω από ένα φωτεινό Σταυρό. Ο Χίλκοατ τραβά ένα μακρινό πλάνο που περιλαμβάνει τον σταυρό και ένα πατέρα που θα θυσίαζε τα πάντα για να σώσει τον γιο του. Η φωτιά κουβαλιέται.
Σε όλη την ταινία είναι το Παιδί που διατηρεί την ανθρωπιά του Άνδρα, μαλακώνοντας τον, όταν εκείνος που είναι κλεισμένος μέσα στον εγωισμό και την σκληράδα της επιβίωσης, θεωρώντας όλους τους ανθρώπους πιθανούς κανίβαλους. Είναι εκείνο που νοιάζεται για τους άλλους και υπενθυμίζει ότι η επιβίωση δεν είναι τίποτα αν δεν υπάρχει ανθρωπιά, αν δεν εμπιστεύεται κανείς τον συνάνθρωπο. Και όταν στο τέλος κάνει το «άλμα Πίστης» (leap of faith), προχωρεί την Ανθρωπότητα από το «εγώ» στο «εμείς» και την έννοια της Κοινότητας, που τόσο την χρειάζεται.
Στον «Δρόμο» ο Βίγκο Μόρτενσεν δίνει μία συγκλονιστική ερμηνεία και ο Ρόμπερτ Ντυβάλ θυμίζει ότι είναι πάντα ένα από τους κορυφαίους ηθοποιούς της Αμερική. Τέλος, ο Νικ Κέηβ γράφει ένα σάουντρακ που επικεντρώνεται στον μοναχικό ήχο του πιάνου, δίνοντας ζωή στην άποψη που θέλει το οικογενειακό πιάνο ως σύμβολο πολιτισμού. Γενικά μια εκπληκτική ταινία χριστιανικού ανθρωπισμού και μία από τις συγκινητικότερες σχέσεις πατέρα-γιου που αποτυπώθηκαν ποτέ επί της οθόνης!
* Ο Γιώργος Πισσαλίδης έχει σπουδάσει Σκηνοθεσία Κινηματογράφου και είναι κριτικός κινηματογράφου. Κείμενα του για τον κινηματογράφο έχουν δημοσιευθεί στο «Ποπ & Ροκ», την «Ελληνική Αγωγή» την «Τόλμη» (περιοδικό της Αρχιεπισκοπής), το «Τότε» και σε έντυπα του πατριωτικού χώρου.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 20ης Φεβρουαρίου 2010 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.
Το τοπίο δοκιμάζει την ηθική πατέρα και γιού.
Ένας πατέρας που θα έκανε σχεδόν τα πάντα για να προστατέψει τον γιο του.
Η Σαρλίζ Θερόν ως απεγνωσμένη μητέρα και σύζυγος στον «Δρόμο».
Η ανθρωπότητα έχει ξεπέσει στο επίπεδο του κανιβαλισμού.
«Το να περπατάς στον δρόμο με τον τελευταίο Θεό είναι κάτι επικίνδυνο».
«Δεν μπορείς να νοιάζεσαι πάντα για τους άλλους». «Κι όμως νοιάζομαι».
Ο Τζων Χίλκοατ επί το έργον.
Ρόμπερ Ντυβάλ, Βίγκο Μόρτενσεν, Σμιτ Μακ Φη και Τζων Χίλκοατ στην πρεμιέρα του Φεστιβάλ του Τορόντο.
Η Σαρλίζ Θερόν λάμπει στην πρεμιέρα του «Δρόμου».
Ένα φλας μπακ στις καλύτερες μέρες.
«Μπαμπά είμαστε ακόμα καλοί; Και θα είμαστε για πάντα;»
Το βιβλίο «Ο Δρόμος» κέρδισε το βραβείο Πούλιτζερ και έγινε Νο1 μπεστ-σέλλερ.
Συνδέσεις
* «The Road» από την 2929 Entertainment
Ένα από τα λογοτεχνικά αριστουργήματα του 21ου αιώνα, ο βραβευμένος με Πούλιτζερ «Δρόμος» του Κόρμαν Μακ Κάρθυ, μεταφέρεται στην οθόνη από τον Αυστραλό Τζων Χιλκόατ με τον Βίγκο Μόρτενσεν στον βασικό ρόλο και τους Ρόμπερτ Ντυβάλ και Σαρλίζ Θερόν σε μικρούς ρόλους. Πρόκειται για μια ιστορία επιβίωσης πατέρα και γιου, που προσπαθούν να διατηρήσουν την ανθρωπιά τους σε ένα άγριο κόσμο, μετά από μια μεγάλη καταστροφή που έδωσε τέλος στον πολιτισμό και τον πλανήτη.
O Μακ Κάρθυ είναι ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της «γοτθικής σχολής» του Αμερικάνικου Νότου (Ουίλλιαμ Φώκνερ, Φλάνερυ Ο’ Κόννερυ) του οποίου το «Καμιά Πατρίδα για τους Μελλοθάνατους» έχει μεταφερθεί στην οθόνη από τους αδελφούς Κοέν, μαζεύοντας Όσκαρ πριν από δύο χρόνια. Ο δε Τζων Χίλκοατ εμπνεύσθηκε την αριστουργηματική «Συμφωνία» (The Proposition) από το «Blood Meridien» του ΜακΚάρθυ.
Ο «Δρόμος» θεωρείται το βιβλίο που εκπροσωπεί καλύτερα την ταραγμένη δεκαετία μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Παρ’ όλο όμως που η ταινία τοποθετείται μετά την καταστροφή του κόσμου, δεν έχει σχέση με τα ανάλογα φιλμ του Χόλυγουντ. Όποιος έχει διαβάσει το βιβλίο, έχει αντιληφθεί ότι βρίθει από βιβλικές αναφορές. Κατά την διάρκεια συνέντευξης ο Τζων Χίλκοατ δήλωσε ότι «για τον Κόρμακ (Μακ Κάρθυ) ο «Δρόμος» είναι μια βιβλική παραβολή για τον αγώνα της Πίστης, όπως το Βιβλίο του Ιώβ». Το μόνο δε, που του ζήτησε από την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου του, ήταν να διατηρήσει τις αναφορές στον Θεό. Και πράγματι ο θεατρικός συγγραφέας Τζο Πένχαλ έχει μεταφέρει εκπληκτικά επί οθόνης όχι μόνο την θρησκευτικότητα, αλλά και το γενικότερο πνεύμα του βιβλίου.
Σε ένα όχι και τόσο μακρινό μέλλον, ο πλανήτης έχει καταστραφεί από μια αιτία που η φύση της δεν ξεκαθαρίζεται. Οι κατοικίες έχουν εγκαταλειφθεί. Τα ζώα έχουν πεθάνει και η βλάστηση έχει καταστραφεί. Οι μέρες είναι «σαν την αρχή ενός παγερού γλαυκώματος που ‘σβηνε τον κόσμο λίγο-λίγο». Και το χειρότερο: οι άνθρωποι έχουν καταλήξει κανίβαλοι και χρησιμοποιούν τους πιο αδύνατους για γεύμα.
Σε αυτόν τον κόσμο, ένας πατέρας και ένας γιος προσπαθούν να επιβιώσουν σπρώχνοντας ένα καρότσι διασχίζοντας την Αμερική. Ταξιδεύουν προς τα νότια, όπου ελπίζουν πως θα βρουν περισσότερη ζέστη και φαγητό. Οι δυο τους αποκαλούνται απλώς «ο Άνδρας» και «το Παιδί», μιας και δεν υπάρχει χώρος για πολυτέλειες, όπως ονόματα και επίθετα. Ο μεν Άνδρας έχει μνήμες του κόσμου πριν από την Καταστροφή, όπως την γυναίκα του (Σαρλίζ Θερόν) να παίζει το οικογενειακό πιάνο, σύμβολο του πολιτισμού που δεν υπάρχει πια. Το δε «Παιδί» έχει γεννηθεί μετά την καταστροφή και δεν έχει γνωρίσει ούτε τις αξίες, ούτε τον τεχνολογικό «πολιτισμό» του προηγούμενου κόσμου. Ο «Άνδρας» έχει αφιερώσει την ζωή του στην σωτηρία του «Παιδιού» και κουβαλά πάντα ένα πιστόλι με δύο σφαίρες τις οποίες θα χρησιμοποιήσουν για να μην πέσουν θύματα των κανιβάλων ή για να υπερασπισθούν την ζωή τους. Από τα φλας μπακ καταλαβαίνουμε ότι η Γυναίκα αυτοκτόνησε μην αντέχοντας την ζωή σε ένα τέτοιο κόσμο. Αυτός ο φρικτός κόσμος περιγράφεται καλύτερα από την σκηνή όπου πατέρας και γιος μπαίνουν σε ένα σπίτι και ανακαλύπτουν ένα υπόγειο με μελλοντικά θύματα των κανιβάλων, που περιμένουν την σφαγή τους.
Παντού υπάρχουν διαλυμένα σπίτια, και κάθε ίχνος της τεχνολογίας πεταμένο στον δρόμο. Ένας πολιτισμός που εκπροσωπεί τον «σύγχρονο κόσμο», αλλά δεν καλυτέρεψε τον άνθρωπο. Μάλιστα ο Χίλκοατ χρησιμοποίησε κατεστραμμένα τοπία της Νέας Ορλεάνης μετά τον τυφώνα Κατρίνα για να δώσει στο περιβάλλον μια ξεχωριστή διάσταση, που το αναδεικνύει σε τρίτο πρωταγωνιστή που δοκιμάζει συνεχώς την ηθική πατέρα και γιου.
Αυτή η δοκιμασία είναι πολύ βασική στην ταινία. Μια ερώτηση φράση που συχνά κάνει το παιδί στον πατέρα είναι: «Είμαστε ακόμα οι καλοί; Και θα συνεχίσουμε να είμαστε;» Σε αυτήν την ερώτηση ο πατέρας απαντά θετικά, μιλώντας για την «φωτιά που είναι μέσα τους». Αυτή βέβαια η φράση παραπέμπει στην φωτιά των σπηλαίων. Συμβολίζει δε την ανθρωπιά τους, αλλά και τον αγώνα να διατηρήσουν την Πίστη τους.
Μπορεί ο πατέρας να προστατεύει το παιδί, όμως για τον ίδιο ο γιος του είναι Σωτήρας. Και ως άλλος Ιωσήφ μονολογεί: «Αν αυτός δεν είναι ο Λόγος του Θεού, ο Θεός δεν μίλησε ποτέ». Το ίδιο συμβαίνει και στην σκηνή με τον γέρο προφήτη Ελάι, δηλαδή Ηλία, που τον υποδύεται ο Ρόμπερτ Ντυβάλ: «Όταν τον είδα νόμισα ότι είχα πεθάνει και είδα έναν άγγελο». Όμως ο Ελάι ακούγεται απαισιόδοξος παρά άθεος, όταν δηλώνει: «Αν υπάρχει Θεός, τότε πρέπει να έχει γυρίσει την πλάτη στην ανθρωπότητα, εδώ και πολύ καιρό».
Και όμως ο Θεός υπάρχει. Σε μια κορυφαία σκηνή που δεν υπάρχει στο βιβλίο, πατέρας και γιος βρίσκουν καταφύγιο σε μια ερειπωμένη εκκλησία. Κουρνιάζουν δίπλα σε μια φωτιά που μοιάζει με θυσιαστήριο, κάτω από ένα φωτεινό Σταυρό. Ο Χίλκοατ τραβά ένα μακρινό πλάνο που περιλαμβάνει τον σταυρό και ένα πατέρα που θα θυσίαζε τα πάντα για να σώσει τον γιο του. Η φωτιά κουβαλιέται.
Σε όλη την ταινία είναι το Παιδί που διατηρεί την ανθρωπιά του Άνδρα, μαλακώνοντας τον, όταν εκείνος που είναι κλεισμένος μέσα στον εγωισμό και την σκληράδα της επιβίωσης, θεωρώντας όλους τους ανθρώπους πιθανούς κανίβαλους. Είναι εκείνο που νοιάζεται για τους άλλους και υπενθυμίζει ότι η επιβίωση δεν είναι τίποτα αν δεν υπάρχει ανθρωπιά, αν δεν εμπιστεύεται κανείς τον συνάνθρωπο. Και όταν στο τέλος κάνει το «άλμα Πίστης» (leap of faith), προχωρεί την Ανθρωπότητα από το «εγώ» στο «εμείς» και την έννοια της Κοινότητας, που τόσο την χρειάζεται.
Στον «Δρόμο» ο Βίγκο Μόρτενσεν δίνει μία συγκλονιστική ερμηνεία και ο Ρόμπερτ Ντυβάλ θυμίζει ότι είναι πάντα ένα από τους κορυφαίους ηθοποιούς της Αμερική. Τέλος, ο Νικ Κέηβ γράφει ένα σάουντρακ που επικεντρώνεται στον μοναχικό ήχο του πιάνου, δίνοντας ζωή στην άποψη που θέλει το οικογενειακό πιάνο ως σύμβολο πολιτισμού. Γενικά μια εκπληκτική ταινία χριστιανικού ανθρωπισμού και μία από τις συγκινητικότερες σχέσεις πατέρα-γιου που αποτυπώθηκαν ποτέ επί της οθόνης!
* Ο Γιώργος Πισσαλίδης έχει σπουδάσει Σκηνοθεσία Κινηματογράφου και είναι κριτικός κινηματογράφου. Κείμενα του για τον κινηματογράφο έχουν δημοσιευθεί στο «Ποπ & Ροκ», την «Ελληνική Αγωγή» την «Τόλμη» (περιοδικό της Αρχιεπισκοπής), το «Τότε» και σε έντυπα του πατριωτικού χώρου.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 20ης Φεβρουαρίου 2010 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.
Τρίτη 2 Φεβρουαρίου 2010
Νέλσον Μαντέλα: Πίσω από την λάμψη του «Ανίκητου»
| του Γιώργου Πισσαλίδη |
 |
) «Ο Ανίκητος»: Μία αγιογραφία του Νέλσον Μαντέλα. |
) Και ο πραγματικός Μαντέλα. |
) Το τραγούδι που τελικά απελευθέρωσε τον Νέλσον Μαντέλα. |
) Μαντέλα-Πιενάρ: το όνειρο που δεν εκπληρώθηκε. |
) «Σκοτώστε τον Μπόερ, σκοτώστε τον αγρότη»: σύνθημα του ANC. |
) Σαμποτάζ στο Μουντιάλ των βιασμών και της γενοκτονίας. |
Συνδέσεις |
Προβάλλεται από τις 28 Ιανουαρίου, ο «Ανίκητος», η τελευταία ταινία του Κλιντ Ήστγουντ, για την προσπάθεια του Νέλσον Μαντέλα (Μόργκαν Φρήμαν) να ενώσει μαύρους και λευκούς μέσα από την στήριξη των Σπρίνγκμποκς, της πλειοψηφικά λευκής εθνικής ομάδας του ράγκμπι στο παγκόσμιο πρωτάθλημα του 1995.
Πρόκειται για μια ιστορία συγχώρεσης και συμφιλίωσης, καθότι οι Σπρίνγκμποκς ήταν η ομάδα-σύμβολο του απαρτχάιντ. Έτσι στην ταινία, πολλοί μαύροι αναρωτιούνται γιατί ο Μαντέλα στηρίζει τους Σπρίνγκμποκς. Εκείνος δε, τους απαντά: «Η συγχώρεση απελευθερώνει την ψυχή. Απομακρύνει τον φόβο». Μια συμφιλίωση που αποκορυφώνεται στην σκηνή που ο Μαντέλα απένειμε το κύπελλο στον αρχηγό των Σπρίνγκμποκς, Φρανσουά Πιενάρ (Ματ Ντέμον), φορώντας το πράσινο τζάκετ της εθνικής ράγκμπι με το νούμερο 6 του Πιενάρ. Μάλιστα αυτή θεωρείται η στιγμή που γεννήθηκε η νέα Νότια Αφρική (Έθνος του Ουράνιου Τόξου). O Μόργκαν Φρήμαν πιστεύεις ότι ήταν γεννημένος για να υποδυθεί τον Νέλσον Μαντέλα. Ήταν όμως αυτός ο πραγματικός Μαντέλα;
Από το 1984, που οι «Σπέσιαλς» τραγούδησαν «Απελευθερώστε τον Νέλσον Μαντέλα», υπάρχει μια προσπάθεια αγιοποίησης του πρώην αρχηγού του «Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου» (ANC) και Προέδρου της Δημοκρατίας της Νότιας Αφρικής. Για τους «προοδευτικούς» όλου του κόσμου, από τον Μπόνο μέχρι το Χόλυγουντ, ο Μαντέλα αξίζει κάθε τιμή για το γεγονός ότι κατάργησε το απαρτχάιντ και επέβαλε μια κοινωνία ισότητας για μαύρους και λευκούς. Θα μπορούσε και να ανακηρυχτεί Άγιος, σαν την Μητέρα Τερέζα.
Εκείνο όμως που αγνοούν πολλοί, είναι ότι η Νότια Αφρική δεν ήταν το φρικτό κράτος που περιέγραφαν τα συστημικά ΜΜΕ. Αλλιώς γιατί όλοι όσοι είχαν φυλετικό ή οικονομικό πρόβλημα στις γύρω χώρες, κατέφευγαν εκεί; Σίγουρα δεν ήταν τέλειο κράτος δικαίου, όμως στην διάρκεια της δεκαετίας του ’80 είχε μπει σε μια πορεία δημοκρατικοποίησης και ισότητας για όλους, ειδικά στον τομέα του αθλητισμού.
Όμως σύμφωνα με τον Νόαμ Τσόμσκι, οι διαδηλώσεις ενάντια στο απαρτχάιντ προωθούντο από τις μεγάλες δυτικές εταιρείες που ήθελαν καινούργιους πελάτες σε μια χώρα που άλλαζε από παραδοσιακή κοινωνία (αγροκτήματα και εξόρυξη διαμαντιών κ.λπ.), σε μια κοινωνία καταναλωτών, βασισμένη στην βιομηχανική παραγωγή. Όπως λέει και ο ίδιος: «Για τον Καπιταλισμό η απόλυτη ιδιότητα του ανθρώπου είναι αυτή του παραγωγού και καταναλωτή, εναλλάξιμα γρανάζια που καταναλώνουν ότι σκουπίδι παράγεται. Οποιαδήποτε άλλη ιδιότητα που τους κάνει να ξεχωρίζουν, όπως ταύτιση με βάση την Φυλή είναι για τον Καπιταλισμό αναποτελεσματική, αν όχι ενοχλητική».
Εκείνο όμως που προτιμούν να ξεχνούν όλοι αυτοί οι «προοδευτικοί» λευκοί, είναι ότι ο Μαντέλα και οι συναγωνιστές του στο «Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο» (ANC) είναι κομμουνιστές. Ο ίδιος ο Μαντέλα είχε γράψει ένα εγχειρίδιο με τίτλο «Πώς να γίνεις καλός κομμουνιστής». Εκεί διαβάζουμε: «Κάτω από μια Κομμουνιστική Κυβέρνηση, η Νότια Αφρική θα είναι η χώρα της αφθονίας. Τα πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα θα σταματήσουν να υπάρχουν μόνο για τους λευκούς. Θα είναι εξ’ ίσου μοιρασμένα σε λευκούς και μη-λευκούς».
Έτσι, ο Μαντέλα δεν συνελήφθη για τις ιδέες του, αλλά γιατί είχε στην κατοχή του 210.000 χειροβομβίδες, 48.000 νάρκες προσωπικού και 1.500 ωρολογιακές βόμβες, που θα χρησιμοποιούσε εναντίον αθώων πολιτών για την κυριαρχία του Κομμουνισμού. Μάλιστα στοχεύοντας περισσότερο τους μαύρους αντικομουνιστές, παρά τους λευκούς. Στην φυλακή όπου έμεινε 27 χρόνια δεν ξέχασε την ιδεολογία του. Έτσι όταν απελευθερώθηκε το 1991, η πρώτη φωτογραφία που έβγαλε ήταν με τον λευκό αρχηγό του Κομμουνιστικού Κόμματος της Νοτίου Αφρικής Τζο Σλόβο, ενώ η πρώτη χώρα που επισκέφθηκε επίσημα ήταν η Κούβα του Κάστρο.
Όμως εκεί που η Νότια Αφρική υπό την κυβέρνηση Μπόθα ήταν μια πλούσια χώρα, με τον Μαντέλα κατέληξε μια εξαθλιωμένη τριτοκοσμική χώρα με τον μεγαλύτερο βαθμό εγκληματικότητας, βιασμών και AIDS στον κόσμο. Σε σημείο που σήμερα σχεδόν παρακαλά τους λευκούς που εγκατέλειψαν την χώρα, να γυρίσουν πίσω!
Το χειρότερο όμως είναι η αντιμετώπιση των Λευκών, που η ταινία του Ίστγουντ θεωρεί ότι ο Μαντέλα συγχώρεσε και εφάρμοσε ενωτική πολιτική. Κατ’ αρχήν ακόμα και σήμερα, ο Νέλσον Μαντέλα τραγουδά δημόσια τον ύμνο του «Δόρατος του Έθνους», του ένοπλου βραχίονα του ANC, με στίχους όπως: «Εμείς, τα μέλη του «Δόρατος του Έθνους» αναλαμβάνουμε την υποχρέωση να σκοτώσουμε τους λευκούς».
Επίσης η γυναίκα του, Γουίνι Μαντέλα είχε δηλώσει κάποτε: «Η Νότια Αφρική θα απελευθερωθεί μόνο με τα κολιέ και τα σπίρτα». Για όσους δεν ξέρουν, τα «κολιέ» είναι μια μέθοδος κατά την οποία περνάς από το κεφάλι κάποιου, δύο-τρεις σαμπρέλες αυτοκινήτου για να τον ακινητοποιήσεις και μετά τον περιχύνεις με βενζίνη και τον καις.
Έτσι από το 1994, που ο Μαντέλα και οι μαύροι κομμουνιστές του ANC ανέβηκαν στην εξουσία, έχουν δολοφονηθεί 3.000 λευκοί με την μέθοδο των κολιέ. Ο δε αριθμός των λευκών ανδρών, γυναικών και παιδιών που έχουν βιασθεί και βασανισθεί είναι πολλαπλάσιος. Στο 85% των περιπτώσεων δεν κλάπηκε τίποτα. Οπότε μένει το κίνητρο του μίσους κατά των λευκών. Σε αυτούς θα πρέπει να συμπεριλάβουμε και 95 Έλληνες που βρήκαν παρόμοιο θάνατο, μόνο την πρώτη χρονιά της εξουσίας του Μαντέλα.
Η κυβέρνηση του Θομπ Μπέκι δεν κάνει τίποτα, παρόλο που από την εποχή του Μαντέλα υπάρχει επίσημο παρατηρητήριο για το θέμα. Εξ’ άλλου γιατί να το κάνει, όταν ο αποθανών υπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και στις δύο κυβερνήσεις, Πήτερ Μοκάμπα ήταν αυτός που επινόησε τα σλόγκαν του ANC, όπως «Σκότωσε τον Μπόερ, Σκότωσε τον αγρότη»; Πιστεύεται δε ότι όταν πεθάνει ο Μαντέλα, δεν θα μείνει ζωντανός λευκός στην Νότια Αφρική. Έτσι οι λευκοί της Νότιας Αφρικής παίρνουν μαθήματα αυτοάμυνας και πολέμου για να προστατέψουν τον εαυτό τους και την οικογένεια τους από τους φονιάδες του ANC.
Μην περιμένετε όμως να δείτε τίποτα από όλα αυτά στον «Ανίκητο», γιατί ο δεξιός Κλιντ Ίστγουντ είναι και αυτός θύμα της παραπληροφόρησης των ΜΜΕ.
* Ο Γιώργος Πισσαλίδης έχει σπουδάσει Σκηνοθεσία Κινηματογράφου και είναι κριτικός κινηματογράφου. Κείμενα του για τον κινηματογράφο έχουν δημοσιευθεί στο «Ποπ & Ροκ», την «Ελληνική Αγωγή» την «Τόλμη» (περιοδικό της Αρχιεπισκοπής), το «Τότε» και σε έντυπα του πατριωτικού χώρου.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 30ης Ιανουαρίου 2010 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.
Πέμπτη 28 Ιανουαρίου 2010
Tο «Kατύν» κυκλοφόρησε σε DVD
| του Γιώργου Πισσαλίδη |
|
) «Κατύν»: τα εγκλήματα των Σοβιετικών επί της οθόνης. |
) Ο αποκομμένος Εσταυρωμένος ή η σταύρωση της Πολωνίας; |
) Η Αννιέσκα, αδελφή θύματος, αρνείται την μεταπολεμική προπαγάνδα. |
) Σαν τον αμνό στο σφαγείο. |
) Το μοιραίο τραίνο με τα υποψήφια θύματα του Κατύν. |
) Ο λοχίας Αντρέι δεν ξέρει ότι δεν θα ξαναδεί την κόρη του. |
) 21.000 νεκροί του Κατύν: η αποκορύφωση των ψεμάτων της Αριστεράς. |
) Υπογραφή του συμφώνου Μολότοφ-Ρίμπεντροπ μεταξύ Σοβιετικής Ενώσεως και ναζιστικής Γερμανίας. Το σύμφωνο «σφράγισε» την μοίρα της περικυκλωμένης Πολωνίας. |
Συνδέσεις |
Κυκλοφόρησε επιτέλους σε DVD από την Audiovisual το συγκλονιστικό «Κατύν» του μεγάλου Πολωνού σκηνοθέτη Αντρέι Βάιντα για την σφαγή 15.000 Πολωνών αξιωματικών από τους Σοβιετικούς την άνοιξη του 1940. Μια ταινία που «κατακρεουργήθηκε» από τους αριστερούς κριτικούς της Ελλάδος και καταδικάσθηκε σε μίας εβδομάδος προβολή τον προηγούμενο Φεβρουάριο.
Βέβαια δεν υπήρξε η πρώτη φορά που ο Αντρέι Βάιντα κατήγγειλε τα εγκλήματα του κομμουνισμού στην χώρα του. Ο «Άνθρωπος από Μάρμαρο» του 1977 για έναν αγνοημένο σταχανοβίτη ήρωα της εργατικής τάξης που έπεσε σε δυσμένεια, υπήρξε η πιο διάσημη ταινία αντιφρονούντα από το Ανατολικό Μπλοκ. Η ταινία αυτή άνοιξε τον δρόμο για το ανεξάρτητο συνδικάτο της «Αλληλεγγύης», το οποίο, ο Βάιντα έκανε αργότερα διάσημο με τον «Άνθρωπο από Σίδερο» (Χρυσός Φοίνικας 1981). Στο ίδιο πνεύμα κινιόταν τόσο το αλληγορικό «Δαντόν» με τον Ζεράρ Ντεπαρντιέ, όσο και το «Χωρίς Αναισθητικό» για έναν πετυχημένο καθηγητή πανεπιστημίου που μετά από μια δήλωση του, πέφτει σε δυσμένεια του καθεστώτος.
Όμως ο Βάιντα έπρεπε να περιμένει μέχρι τα 81 του για να κάνει την προσωπική του ταινία: το «Κατύν». Ήταν 13 χρονών ο Βάιντα όταν ο πατέρας του εκτελέσθηκε στο Κατύν. Όμως από την στιγμή που το όνομα του δεν συμπεριλήφθηκε στις λίστες των θυμάτων, η μάνα του περίμενε για χρόνια τον άνδρα της. Μόνο στα τέλη της δεκαετίας του ‘60 έμαθε την πικρή αλήθεια.
Για την ιστορία, να πούμε ότι παρόλα που το έγκλημα έγινε από τους Σοβιετικούς, το έγκλημα φορτώθηκε στους Γερμανούς, οι οποίοι το είχαν αποκαλύψει. Αν και ο Τσόρτσιλ αρχικά υποστήριζε ότι το έγκλημα έγινε από τους Μπολσεβίκους, μεταπολεμικά αυτός και οι «Σύμμαχοι» υποστήριζαν την επίσημη «αλήθεια» των Σοβιετικών, ότι το έγκλημα το διέπραξαν οι Ναζί. Όμως δεν τόλμησαν να μεταφέρουν αυτό το ψέμα στην αίθουσα της δίκης της Νυρεμβέργης. Μόνο το 1990 ο Γκορμπατσόφ παραδέχθηκε δημόσια ότι οι μυστικές υπηρεσίες της Σοβιετικής Ένωσης εκτέλεσαν τους Πολωνούς.
Η ταινία του Βάιντα ξεκινά σε μια γέφυρα όπου ένα καραβάνι από Πολωνούς που προσπαθούν να γλυτώσουν από τους Γερμανούς συναντά ένα καραβάνι Πολωνών που προσπαθούν να γλυτώσουν από τους Σοβιετικούς. Με αυτήν την σκηνή, ο Βάιντα δείχνει την τραγική μοίρα της Πολωνίας, τόσο στην διάρκεια του Πολέμου, όσο και μεταπολεμικά. Ένας συμβολισμός που ολοκληρώνεται όταν η Πολωνική σημαία κόβεται στα δύο. Η μεν κόκκινη λωρίδα γίνεται κομμουνιστικό λάβαρο, πράγμα που σημαίνει ότι κυριαρχούν πλέον οι κομμουνιστές. Ενώ η άσπρη λωρίδα θα χρησιμοποιηθεί για να δεθεί ένα τραύμα.
Πάντως ο Βάιντα δεν χαρίζεται σε καμιά πλευρά. Έτσι δείχνει την σύλληψη όλης της πανεπιστημιακής κοινότητας από τους ναζί. Όμως είναι οι Σοβιετικοί που δέχονται τα περισσότερα πυρά του διάσημου σκηνοθέτη από την σωτηρία της Άννας και της κόρης της από τα ρωσικά στρατόπεδα συγκεντρώσεως, χάρις σε ένα Ρώσο αξιωματικό, μέχρι την σφαγή του τέλους.
Δύο είναι οι συγκλονιστικές στιγμές στο πρώτο μέρος. Η πρώτη είναι όταν η κάμερα επικεντρώνει σε ένα Σταυρό που το μόνο που έχει μείνει από τον Εσταυρωμένο είναι το καρφωμένο χέρι του που είναι κομμένο από τον αγκώνα. Το υπόλοιπο το έχει κρύψει ο παπάς για να μην πέσει στα χέρια των Μπολσεβίκων. Δεν υπάρχει σκληρότερη σκηνή που να δείχνει όχι μόνο την απελπισία του Πολωνικού λαού, αλλά και τον ηθικό κατήφορο του ανθρώπινου είδους.
Η άλλη είναι όταν οι Γερμανοί δείχνουν στην γυναίκα ενός στρατηγού το φιλμ με τους νεκρούς που ανακάλυψαν στο Κατύν, στους οποίους συμπεριλαμβάνεται και ο άνδρας της. Είναι τόσο συγκλονιστικό το ασπρόμαυρο φιλμ (μάλλον αρχείου) που δεν κρύβουμε την επιθυμία μας να είχε γυρισθεί όχι όλη η ταινία σε ασπρόμαυρο, αλά «Λίστα του Σίντλερ».
Όμως το «Κατύν» δεν είναι μία ταινία για τα θύματα, αλλά μία ταινία για τους συγγενείς και φίλους που έμειναν πίσω και ο τρόπος που αντιμετωπίζουν την αλήθεια. Έτσι η αναζήτηση της επικίνδυνης ιστορικής αλήθειας επανέρχεται ως ηθικό και πολιτικό θέμα, συνδέοντας το «Κατύν» με τον «Άνθρωπο από Μάρμαρο». Είναι αυτή η υπεράσπιση της αλήθειας και η σφαγή του δεύτερου μέρους που βάζουν φωτιά στην οθόνη.
Αυτή η συγκλονιστική ταινία προβλήθηκε στο προπέρσινο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου παρουσία της Άγκελα Μέργκελ. Ο ίδιος ο Βάιντα είχε δηλώσει τότε ότι η ρωσική προβολή της ταινίας, έδειχνε τις καλές ή όχι σχέσεις των δύο χωρών. Όμως ο Πούτιν τον απογοήτευσε, μιας και με αφορμή το «Κατύν», οι Ρώσοι άρχισαν να δηλώνουν ότι τα ντοκουμέντα πάνω στα οποία βασίσθηκε η ενοχή της Σοβιετικής Ένωσης είναι αμφισβητήσιμα!
Από την άλλη η ελληνική Αριστερά την κτύπησε ανελέητα. Ο «Ριζοσπάστης» περιέγραψε τόσο την ταινία, όσο και την ιστορία του Κατύν, «γκαιμπελικό ψέμα». Ενώ πρόσθετε ότι ο Γιέλτσιν πιέσθηκε από τον Γιαρουζέλσκι για να δηλώσει ότι η Σοβιετική Ένωση είναι ένοχη! Ενώ στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Indymedia (των τρομοκρατών και του Σόρος).
Τελικά αξίζει το «Κατύν» τον μύθο του; Κατ’ αρχήν πρέπει να πούμε ότι, έχοντας υπόψη της προσωπικής ταύτισης του Βάιντα με τα θύματα του Κατύν, θα περίμενε κανείς ένα αριστούργημα στο επίπεδο του «Στάχτες και Διαμάντια» και του «Ανθρώπου από Μάρμαρο». Όμως αυτά τα αριστουργήματα γίνονται μόνο μια φορά. Αυτό δεν σημαίνει ότι το «Κατύν» δεν είναι μια μεγάλη ταινία. Αντίθετα είναι από τις καλύτερες του σκηνοθέτη, με φοβερή σκηνοθεσία, παίξιμο που συγκλονίζει και που στο δεύτερο μέρος ρίχνει γροθιά στο στομάχι. Ενώ ο Βάιντα αρνείται να γίνει μελοδραματικός και να ηθικολογήσει. Γενικά την συνιστούμε σε όλους τους Πατριώτες να την δουν στο DVD χωρίς την σκιά της ιδεολογικής τρομοκρατίας.
Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2010
Ο «σύντροφος» Νέλσον Μαντέλα
Προβάλλεται από την επόμενη εβδομάδα, ο «Ανίκητος», η τελευταία ταινία του Κλιντ Ήστγουντ, για την προσπάθεια του Νέλσον Μαντέλα να ενώσει μαύρους και λευκούς μέσα από την στήριξη των Σπρίνγκμποκς, της πλειοψηφικά λευκής εθνικής ομάδας του ράγκμπυ στο παγκόσμιο πρωτάθλημα του 1995.Πρόκειται στην πραγματικότητα για μια ταινία συγχώρεσης και ενότητας, όπου στην ερώτηση γιατί ανέχεται τον λευκό αρχηγό της εθνικής ομάδας του ράγκμπυ (Ματ Ντέημον), εκείνος απαντά «Η συγχώρεση απελευθερώνει την ψυχή». Ήταν όμως αυτός ο πραγματικός Μαντέλα; Η απάντηση θα δοθεί αν κοιτάξουμε τόσο το πολιτικό του παρελθόν πριν την φυλάκιση του, όσο και την διακυβέρνηση του την πενταετία 1994- 1999.
Από τo 1984, που οι «Σπέσιαλς», το κορυφαία σκα συγκρότημα της Αγγλίας, τραγουδούσαν «Απελευθερώστε τον Νέλσον Μαντέλα», υπάρχει μια προσπάθεια αγιοποίησης του πρώην αρχηγού του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου» και πρώτου μαύρου Προέδρου της Δημοκρατίας της Νότιας Αφρικής. Για όλους αυτούς, από τον Μπόνο στο «προοδευτικό» Χόλλυγουντ, ο Μαντέλα αξίζει κάθε τιμή για το γεγονός ότι κατάργησε το απαρτχάιντ και επέβαλε μια κοινωνία ισότητας για μαύρους και λευκούς. Θα μπορούσε να ανακηρυχτεί και Άγιος, σαν την Μητέρα Τερέζα. Όπως δήλωσε πριν από λίγο καιρό, ο Ματ Ντέημον, ο Μαντέλα είναι ο μεγαλύτερος ηγέτης στον κόσμο. Όμως εκείνο που δεν ξέρουν πολλοί είναι ότι η Νότια Αφρική δεν ήταν το φρικτό κράτος που περιέγραφαν τα συστημικά ΜΜΕ. Αλλιώς γιατί όλοι όσοι είχαν φυλετικό πρόβλημα στις γύρω χώρες κατέφευγαν εκεί; Σίγουρα δεν ήταν τέλειο, κράτος δικαίου, όμως στην διάρκεια της δεκαετίας του '80 είχε μπει σε μια πορεία εκδημοκράτισης και ισότητας για όλους. Και ο λόγος για τον οποίο η Νότια Αφρική δεχόταν επίθεση από ΜΜΕ και ξένες κυβερνήσεις δεν ήταν το απαρτχάιντ, αλλά όπως έγραψε και ο Νόαμ Τσόμσκυ, τα ορυχεία και τα κοιτάσματα πετρελαίου που έπρεπε να περάσουν σε άλλα χέρια.
Εκείνο όμως που προτιμούν να ξεχνούν όλοι αυτοί οι «προοδευτικοί» λευκοί αστοί είναι ότι ο Μαντέλα και οι συναγωνιστές του στο Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο ήταν Κομμουνιστές. Όπως έγραφε και ο ίδιος στο «Εγχειρίδιο του Καλού Κομμουνιστή»: «Κάτω από μια Κομμουνιστική Κυβέρνηση, στην Νότια Αφρική όλα θα είναι μέλι γάλα. Τα πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα θα σταματήσουν να υπάρχουν μόνο για τους Λευκούς. Θα είναι εξ|' ίσου μοιρασμένα σε Λευκούς και μη Λευκούς» Όσοι τον έχουν για ήρωα, ας θυμηθούν ότι ο Μαντέλα δεν συνελήφθη για τις ιδέες του, αλλά γιατί είχε στην κατοχή του 210.000 χειροβομβίδες, 48.000 νάρκες προσωπικού και 1.500 ωρολογιακές βόμβες, που θα χρησιμοποιούσε εναντίον αθώων πολιτών για την κυριαρχία του κομμουνισμού.
Υπ' όψιν ότι ο Μαντέλα ποτέ δεν ξέχασε την ιδεολογία του και το 1991 όταν απελευθερώθηκε, η πρώτη φωτογραφία που έβγαλε ήταν με τον λευκό αρχηγό του Κομμουνιστικού Κόμματος της Νοτίου Αφρικής Τζό Σλόβο, ενώ η πρώτη ξένη χώρα που επισκέφθηκε ήταν η Κούβα του Κάστρο.
Όμως εκεί που η Νότια Αφρική υπό την κυβέρνηση Μπόθα ήταν μια πλούσια χώρα, με τον Μαντέλα κατέληξε μια εξαθλιωμένη τριτοκοσμική χώρα με τον μεγαλύτερο βαθμό εγκληματικότητας, αλκοολισμού βιασμών και AIDS.
Το χειρότερο όμως ήταν η αντιμετώπιση των Λευκών, που η ταινία του Ήστγουντ θεωρεί ότι συγχώρεσε και εφάρμοσε ενωτική πολιτική. Η γυναίκα του, Γουίνι Μαντέλα δήλωσε κάποτε ότι «η Νότια Αφρική θα απελευθερωθεί μόνο με την τακτική των περιεδαίων». Για όσους δεν ξέρουν, είναι μια μέθοδος κατά την οποία περνάς σε κάποιον δύο τρία λάστιχα αυτοκινήτου για να τον ακινητοποιήσεις και μετά τον περιχύνεις με βενζίνη και τον καις.
Ο Μαντέλα ποτέ δεν κριτίκαρε δημόσια τις απόψεις της γυναίκας του. Έτσι από το 1994, που ο Μαντέλα και οι Μαύροι Κομμουνιστές του ANC ανέβηκαν στην εξουσία, έχουν δολοφονηθεί 3.000 λευκοί με αυτόν τον τρόπο, ενώ έχουν βιασθεί και βασανισθεί πολλαπλάσιος αριθμός λευκών γυναικών και παιδιών. Μάλιστα την πρώτη χρονιά της εξουσίας του, 95 Έλληνες βρήκαν παρόμοιο θάνατο. Στο 85% των περιπτώσεων δεν κλάπηκε τίποτα. Οπότε μένει το κίνητρο του μίσους κατά των Λευκών. Η κυβέρνηση του Μοκάμπε δεν κάνει τίποτα, σε σημείο που ο Μαντέλα να διατάξει ανεξάρτητη έρευνα για τους φόνους Λευκών αγροτών. Εξ' άλλου ήταν ο Μοκάμπε που εφεύρε σλόγκαν του ANC όπως «Σκότωσε τον Μπόερ, Σκότωσε τον αγρότη». Πιστεύεται δε ότι όταν πεθάνει ο Μαντέλα, δεν θα μείνει ζωντανός λευκός στην Νότια Αφρική.
Τίποτα από όλα αυτά δεν θα δούμε στον «Ανίκητο», μιας και ο Κλιντ Ήστγουντ, είναι και αυτός θύμα παραπληροφόρησης των ΜΜΕ.
Γεωργίου Πισσαλίδη
Τετάρτη 20 Ιανουαρίου 2010
ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ υποκινούν την απεργία των Αιγυπτίων αλιεργατών
|
) Η καινούργια πελατεία του ΚΚΕ και του ΣΥΡΙΖΑ. |
) Παράνομη κρίθηκε η απεργία των Αιγυπτίων αλιεργατών. |
) Το ΚΚΕ διαλύει τον εθνικό ιστό και στέλνει την ελληνική εργατική τάξη στην ανεργία. |
Συμπληρώνει δύο εβδομάδες η απεργία των Αιγυπτίων αλιεργατών, που έχουν μπλοκάρει το λιμάνι της Νέας Μηχανιώνας της Θεσσαλονίκης, φέροντας σε μεγάλη δυσχέρεια τον μεγαλύτερο αλιευτικό στόλο των Βαλκανίων.
Στην Μηχανιώνα ζουν σήμερα 200 Αιγύπτιοι που ήλθαν το 1984 με τις διακρατικές συμφωνίες για τους εποχιακούς εργάτες, με την προϋπόθεση να μείνουν μόνο 8 μήνες. Όμως με τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, οι Αιγύπτιοι έχουν πάρει παράνομα πράσινη κάρτα, στερώντας έτσι δουλειά από τους Έλληνες εργάτες. Οι συλλογικές συμβάσεις μιλούν για 18μηνη εργασία και 800 ευρώ τον μήνα. Όμως οι ίδιοι ζητούν να παίρνουν 1500 ευρώ και να δουλεύουν 8ωρο. Κάτι φυσικά που είναι κόντρα στις συλλογικές συμβάσεις που έχουν υπογράψει, αλλά και την φύση της ίδιας της δουλειάς που απαιτεί 12ωρα και 18ωρα.
Για να καταλάβετε τι προπαγάνδα υπάρχει για το θέμα αντιγράφουμε από το άρθρο του «Επίκαιρο» με τίτλο: «Η απεργία των Αιγυπτίων αλιεργατών στην Μηχανιώνα, ένα παράδειγμα για όλους τους εργάτες στην Ελλάδα». «Η εργασία στις μηχανότρατες είναι δύσκολη. Οι βάρδιες είναι συνήθως 24ωρες και οι αλιεργάτες περνάνε εβδομάδες ή και μήνες πάνω στα αλιευτικά, δουλεύοντας σε συνθήκες εξαιρετικά δύσκολες». Και συνεχίζει παρακάτω: «Από τον Οκτώβριο η Πανελλήνια Ένωση Πλοιοκτητών Μέσης Αλιείας (ΠΕΠΜΑ) προχώρησε σε μείωση των μισθών των αλιεργατών κατά 60% περίπου, με πρόσχημα την οικονομική κρίση, ενώ για πρώτη φορά οι εργάτες δεν πληρώθηκαν το δώρο Χριστουγέννων».
Καταρχήν, είναι γνωστή η μέθοδος να παρουσιάζονται οι μετανάστες ως κακόμοιροι και οι Έλληνες ως ρατσιστές και ανάλγητοι. Δεύτερον, κανένας δεν ανάγκασε τους Αιγύπτιους εργάτες να επιλέξουν αυτήν την εργασία. Μόνοι τους διάλεξαν να δουλέψουν ως αλιεργάτες. Ψέμα είναι επίσης τα περί μείωσης κατά 60% του μισθού. Οι Αιγύπτιοι αλιεργάτες έχουν υπογράψει συλλογικές συμβάσεις και μάλιστα με συμμετοχή αντιπροσώπου της Αιγυπτιακής πρεσβείας. Και ως γνωστόν, οι μισθοί σε συλλογικές συμβάσεις ούτε αυξάνονται, ούτε μειώνονται κατά το δοκούν. Σε αντίθετη περίπτωση, πρώτη από όλους θα είχε διαμαρτυρηθεί η Αιγυπτιακή πρεσβεία ως προστάτης της εν Ελλάδι Αιγυπτιακής κοινότητας. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη.
Δεν είναι μόνο αυτό, αλλά υπάρχει και το παράλογο των αιτημάτων τους, που δείχνει ότι κάποιοι τους υποκινούν. Και αυτοί δεν είναι άλλοι από τους σταλινικούς εργατοπατέρες του ΠΑΜΕ και τις διάφορες συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ, που μην βρίσκοντας απήχηση στην ελληνική εργατική τάξη, προσπαθούν να δημιουργήσουν νέες Μανωλάδες σε όλη την επικράτεια για να δικαιολογήσουν την ύπαρξη τους.
Έτσι οι Αιγύπτιοι αλιεργάτες έκλεισαν την ιχθυόσκαλα της Μηχανιώνας εμποδίζοντας τους Έλληνες αλιείς να ψαρέψουνε. Αποτέλεσμα ήταν να μην κινείται τίποτα στην αγορά, καθότι η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων ζει από την αλιεία. Όμως οι Έλληνες κάτοικοι δεν έμειναν με δεμένα τα χέρια. Έτσι λίγες μέρες μετά, οργανώθηκε μία συγκέντρωση των κατοίκων ενάντια στην απεργία των Αιγυπτίων. Σε αυτήν την συγκέντρωση συμμετείχαν όλοι οι κάτοικοι, πλην του ΚΚΕ και του ΣΥΡΙΖΑ. Όλοι αυτοί οι διαμαρτυρόμενοι είναι άνθρωποι οικογενειάρχες που δεν αντέδρασαν υπό την αιγίδα κάποιου κόμματος ή συγκεκριμένου φορέα. Είναι άνθρωποι της διπλανής πόρτας και δεν έχουν κανένα φυλετικό πρόβλημα με τους Αιγυπτίους. Όμως κουράστηκαν να ανέχονται την ανεργία και την ανασφάλεια και βροντοφώναξαν «Ως εδώ!» Έτσι προσπάθησαν να ανακαταλάβουν την ιχθυόσκαλα και την γη τους από τους ξένους εργάτες και τους κόκκινους νταβατζήδες τους, εμποδίζοντας την προσέλευση των τελευταίων στην Μηχανιώνα. Ενώ έφεραν Έλληνες αλιεργάτες, και όχι ξένους όπως διαδόθηκε, για να τους αντικαταστήσουν.
Βέβαια κάτι τέτοιο δεν άρεσε στο Indymedia, τους γνωστούς παρακρατικούς του Σόρος. Στην ιστοσελίδα τους έγραφαν για «φασίστες» και «φασιστική συμπεριφορά», συνδέοντας το γεγονός με την υπόθεση του Αλβανού μαθητή που ήθελε να σηκώσει την σημαία. Δεν περιμέναμε κάτι καλύτερο από μια ιστοσελίδα που πολεμάει οτιδήποτε το Ελληνικό η εθνικό. Όμως τι έχουν να πουν το ΠΑΜΕ και ο ΣΥΡΙΖΑ, που υποτίθεται ότι σκίζονται για την ελληνική εργατική τάξη; Αυτοί στηρίζουν μια πολυπολυτισμική κοινωνία, παρόλο που ο Μαρξ θεωρούσε ότι ο λόγος εισαγωγής ξένων εργατών είναι η συνέχιση της δουλείας. Με αυτήν την φιλοσοφία μετατρέπονται σε Δούρειους Ίππους του πολυεθνικού κεφαλαίου που εποφθαλμιά την αλιεία της Ελλάδος και θέλει εργάτες ανθρωπομάζες, με μειωμένες αποδοχές και εργασιακά δικαιώματα.
Τέλος υπάρχει μια ιδεολογική τρομοκρατία της Αριστεράς, σε τέτοιο σημείο που κανείς εκπρόσωπος των κατοίκων δεν τολμά να δώσει συνέντευξη στον Τύπο. Και αυτό παρά την απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης που κήρυξε παράνομη και καταχρηστική την απεργία των αλιεργατών. Κάτι πολύ φυσιολογικό για την Αριστερά, που αφού δεν κατάφερε να παραδώσει την Μακεδονία στους Σλάβους του Τίτο, αποφάσισε να την παραδώσει στις φυλές της Ασίας και της Αφρικής.
Βέβαια στην απόφαση του Πρωτοδικείου απαντά με κάτι παλαιολιθικά και εθνοδιαλυτικά συνθήματα του τύπου «Νόμος είναι το δίκιο του εργάτη» στο οποίο η απάντηση μας είναι «Νόμος είναι το δίκιο της Πατρίδος». Όμως καιρός είναι να αφυπνιστούν οι Έλληνες ενάντια στην καινούργια Άλωση της πατρίδας μας, και να δημιουργηθεί ένα Εθνικιστικό συνδικαλιστικό κίνημα ενάντια τόσο σε νεοφιλελεύθερους, όσο και στους κόκκινους νταβατζήδες της εργατικής τάξης.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 16ης Ιανουαρίου 2010 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.
Τετάρτη 13 Ιανουαρίου 2010
Οι καλύτερες δεξιές ταινίες της δεκαετίας (Μέρος Β’)
ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΙΣΣΑΛΙΔΗ
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 9ης Ιανουαρίου 2010 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.
|
) Ο Ράσελ Κρόου στο «Master and Commander». |
) «Million Dollar Baby»: «Πάλεψα για να μπω στην ζωή, θα παλέψω και για να βγω». |
) «Τα παιδιά της χορωδίας»: μία υπέροχη ταινία μεταμέλειας και λύτρωσης. |
) Στο «Περηφάνια και Προκατάληψη» μετράει η εσωτερική ομορφιά, όχι η εξωτερική. |
) «Ο Πατριώτης»: ο Μελ Γκίμπσον στην Αμερικανική Επανάσταση. |
) «Ρέκβιεμ για ένα όνειρο»: η πιο αδυσώπητη ταινία για τα ναρκωτικά. |
) «Ρωσική Κιβωτός»: μία εκπληκτική εξύμνηση της προεπαναστατικής ρωσικής κουλτούρας. |
) «Η Σιωπή της Λόρνα»: οι Νταρντέν δεν χαρίζονται στην Αλβανίδα ηρωίδα τους. |
) Η «Πτώση» προκάλεσε σάλο. |
) Το ηρωικό φινάλε του «Τελευταίου Σαμουράι». |
) «Οι τρεις ταφές του Μελκιάδες Εστράδα»: άρνηση της αυτοδικίας και παραβολή της Σωτηρίας. |
) «Τα Χρονικά της Νάρνια»: ο Ασλάν-Χριστός και οι ιππότες της Νάρνια. |
) Η Παικέρα, γεννημένη προφήτης, στο «Σημάδι της Φάλαινας». |
) «Into Great Silence»: Το Καθολικό αντίστοιχο του «Νησιού». |
) Το «Κατύν» υπενθυμίζει τα εγκλήματα των Σοβιετικών. |
) «Juno»: μία επαναστάτρια ενάντια στην έκτρωση. |
) «Το Νησί»: ένα Ορθόδοξο αριστούργημα. |
) «Ρατατούης»: ένα αριστουργηματικό καρτούν για ενήλικες. |
) «Θεοί και Στρατηγοί»: ο Ρόμπερτ Ντιβάλ υποδύθηκε τον πρόγονό του Ρόμπερτ Λη. |
Συνεχίζουμε με τις καλύτερες ταινίες της δεκαετίας, που εξύμνησαν την ελευθερία και το προσωπικό όραμα σε συνδυασμό πάντα με τις εθνικές-παραδοσιακές αξίες και μια ηθική στάση ζωής. Επίσης ταινίες που έθεσαν έναν ηθικό προβληματισμό ή κριτίκαραν τον κομμουνισμό και την φιλελεύθερη παρακμή.
Θεοί και Στρατηγοί του Ρόναλντ Μάξουελ (Gods and Generals, 2003). Η δράση και ο ηρωικός θάνατος του Στόουνγουωλ Τζάκσον (Στήβεν Λανγκ), δεξί χέρι του στρατηγού των Νοτίων Ρόμπερτ Λη (Ρόμπερτ Ντυβάλ). Μία μη-πολιτικά ορθή ταινία για τον Αμερικάνικο Εμφύλιο, που αρνιέται να καταδικάσει τον Νότο και που δίνει έμφαση στην ευγενική και χριστιανική φύση των ηγετών και των δύο πλευρών.
Into Great Silence του Φίλιπ Γκρόνινγκ (2005). Ένα υπερβατικό ντοκιμαντέρ για ένα από τα πιο ασκητικά μοναστήρια του κόσμου, που είναι το καθολικό αντίστοιχο του «Νησιού» του Λούγκιν.
Juno του Τζέησον Ράιτμαν (2007). Μια επαναστάτρια του σχολείου (Έλεν Πέητζ) ενάντια στην ιδέα της έκτρωσης. Η κομεντί που λατρεύουν να μισούν οι φεμινίστριες.
Και τα σπουργίτια τραγουδούν του Μπαντζίτ Μπαντζιτί (2008). Μια εξύμνηση της ζωής στην επαρχία που βασίζεται στις αξίες της παράδοσης, της θρησκείας, της οικογένειας και του σεβασμού προς τους μεγαλύτερους, κόντρα στον υλισμό και την παράνοια της μεγαλούπολης που διαφθείρουν προσωρινά ένα αγαθό οικογενειάρχη.
Kατύν του Αντρέϊ Βάιντα (Katyn, 2008). Μια συγκλονιστική ταινία για την σφαγή 21.000 Πολωνών αξιωματικών και οπλιτών από τους Σοβιετικούς στην διάρκεια του πολέμου και την στάση των συγγενών τους απέναντι στην «αλήθεια» που πάσαρε το μεταπολεμικό καθεστώς.
Κυνηγώντας την ευτυχία του Γκαμπριέλ Ματούτσι (The Pursuit of Happyness, 2007). Από τους καλύτερους ύμνους στην υπευθυνότητα ενός πατέρα (Γουίλ Σμιθ) και το δεξιό αντίδοτο στο «Wall Street», όπου το προσωπικό όραμα συνδυάζεται με μια ηθική στάση ζωής.
Μaster and Commander: Μέχρι τα πέρατα του κόσμου του Πήτερ Γουέηρ (Master and Commander: Far Side of the World, 2003). Ένα παλιομοδίτικο αριστούργημα για την εκδίκηση ενός Βρετανού καπετάνιου (Ράσσελ Κρόου), που στην διάρκεια των Ναπολεόντειων πολέμων το πλοίο του δέχεται επίθεση.
Million Dollar Baby του Κλιντ Ήστγουντ (2005). Ένα αριστούργημα για την επιτυχία κόντρα στις δυσκολίες της ζωής, με μια νιτσεϊκή-ηράκλεια άποψη περί ευθανασίας.
Ματωμένη Κυριακή του Πωλ Γκρήνγκρας (Bloody Sunday, 2002). Τα δραματοποιημένα γεγονότα της 30ης Ιανουαρίου του 1972 στο Ντέρμπυ της Βόρειας Ιρλανδίας, όταν ο βρετανικός στρατός άνοιξε πυρ ενάντια σε μια ειρηνική πορεία της Ιρλανδικής Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, σκοτώνοντας 13 πολίτες.
Μαύρο Γεράκι: η κατάρριψη του Ρίντλεϋ Σκοτ (Black Hawk Down, 2002). O ηρωισμός των ειδικών δυνάμεων του αμερικανικού στρατού, που η πατρίδα τους τούς έστειλε για μια επιχείρηση στην Σομαλία το 1993 και παρ’ ολίγο να σφαγιασθούν όλοι.
Ο Μονομάχος του Ρίντλεϋ Σκοτ (Gladiator, 2000). Η βραβευμένη ταινία που αναγέννησε το ενδιαφέρον του κοινού για την ιστορία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Ο Ναύαρχος του Αντρέι Κράβτσαγκ (2008). Η βιογραφία του ναυάρχου του Αυτοκρατορικού Ναυτικού και ενός εκ των ηγετών των Λευκών, Αλεξάντρ Κόλτσακ.
Το Νησί του Πάβελ Λούνγκιν (Ostrov, 2006). Ένα ρωσικό Ορθόδοξο αριστούργημα για ένα «εν Χριστώ σαλό» μοναχό που βιώνει όμως καλύτερα το νόημα της Ορθοδοξίας.
Τα Πάθη του Χριστού του Μελ Γκίμπσον (The Passion of Christ, 2004). Η μόνη ταινία που σε κάνει να νοιώσεις την τραγικότητα των Θείων Παθών.
Το Παιδί των Ζαν Πιερ και Λυκ Νταρντέν (L’ Enfant, 2005). Ένα βραβευμένο στις Κάννες ντοστογιεφσκικό-αντιμηδενιστικό αριστούργημα για την σημερινή νεολαία που παρανομεί για να καταναλώνει.
Τα Παιδιά της Χορωδίας του Κριστόφ Μπαρατιέ (Les Choristes, 2004). Σε ένα αυστηρό σωφρονιστήριο της μεταπολεμικής Γαλλίας, ένας καθηγητής μουσικής βοηθάει τους τροφίμους να αλλάξουν χαρακτήρα μέσα από την δημιουργία μιας χορωδίας.
Παράδεισος Τώρα του Χανύ Αμπού-Ασάντ (2005). Δύο παιδικοί φίλοι αναλαμβάνουν μία αποστολή αυτοκτονίας στο Τελ Αβίβ σε αυτήν την βραβευμένη παλαιστινιακή ταινία που στέκεται ανάμεσα στον πατριωτισμό και την άρνηση της τακτικής «οφθαλμός αντί οφθαλμού».
Ο Πατριώτης του Ρίτσαρντ Έμμεριχ (The Patriot, 2000). Ο Μελ Γκίμπσον ως ανώνυμος ήρωας της Αμερικάνικης Επανάστασης σε μια ταινία που εξυμνεί τον πατριωτισμό και δείχνει την ματαιότητα του πασιφισμού.
Περηφάνια και Προκατάληψη του Τζο Ράιτ (Pride and Prejudice, 2005). Η πιο πρόσφατη μεταφορά του κλασσικού βιβλίου της Τζέην Ώστιν, που θεωρεί ότι εκείνο που μετράει πραγματικά σε μια σχέση είναι η ποιότητα του χαρακτήρα και όχι η ομορφιά ή οι ευγενικοί τρόποι.
Πτήση 93 του Πωλ Γκρήνγκρας (United 93, 2006). Μια ηρωική και πατριωτική ταινία για τα γεγονότα της τρίτης πτήσης της 11/9.
Η Πτώση του Όλιβερ Χίλντμπιτς (Die Untergagen, 2003). Η ταινία που ξεσήκωσε σάλο γιατί παρουσίαζε ανθρώπινο τον Χίτλερ και ηρωικούς τους τελευταίους υπερασπιστές του Βερολίνου.
Ο Ρατατούης του Μπραντ Μπερντ (Ratatouille, 2007). Ένα αριστουργηματικό καρτούν της Pixar για ενήλικους σχετικά με ένα ποντικό που γίνεται μεγάλος σεφ του Παρισιού, κερδίζοντας και τους πιο δύσκολους κριτικούς γαστρονομίας. Μια ταινία για το προσωπικό όραμα σε συνδυασμό με μια ηθική στάση ζωής, αλλά και της φιλίας, της οικογένειας και της ράτσας.
Ρέκβιεμ για ένα όνειρο του Ντάρεν Αρονόφσκυ (Requiem for a Dream, 2000). Τα όνειρα τεσσάρων ανθρώπων τσακίζονται από τον εθισμό σε διαφόρων ειδών χάπια. Η πιο αδυσώπητη ταινία για την κουλτούρα των ναρκωτικών.
Ρωσική Κιβωτός του Αλεξάντρ Σοκούρωφ (2002). To Μουσείο του Ερμιτάζ, παλιά ανάκτορα των Ρoμανώφ, ως Κιβωτός της Ρώσικης Ψυχής ενάντια στον σύγχρονο κόσμο.
Το Σημάδι της Φάλαινας της Νίκι Κάρο (Whale Rider, 2002). Η 12χρονη Παικέρα, εγγονή του αρχηγού της φυλής των Μαορί, έχει ηγετικά προσόντα, αλλά ο παππούς της δεν τα αναγνωρίζει. Μέχρι την στιγμή που μια γενναία πράξη της θα εξασφαλίσει το μέλλον της φυλής, που για χρόνια ήταν σε παρακμή. Ούτε έθνικ, ούτε φεμινιστικό, αλλά μια πολυβραβευμένη ταινία για την Παράδοση και τους εκλεκτούς της, με την 11χρονη Κίσα Κασλ Χιουτζ, υποψήφια για Όσκαρ ερμηνείας.
Οι Σημαίες των Προγόνων μας και Γράμματα από την Ίβο Τζίμα του Κλιντ Ήστγουντ (Flags of Our Fathers, Letters from Iwo Jima, 2006). Η αμερικάνικη και ιαπωνική άποψη αντίστοιχα, για την διάσημη μάχη στην Ίβο Τζίμα.
Η Σιωπή της Λόρνα των Ζαν Πιερ και Λυκ Νταρντέν (Le Silence de Lorna, 2008). Ένα αντιμηδενιστικό αριστούργημα τοποθετημένο στον χώρο των λαθρομεταναστών του Βελγίου, στους οποίους οι γνωστοί σκηνοθέτες δεν χαρίζονται.
Το Τελευταίο Οχυρό του Ροντ Λιούρι (The Last Castle, 2001). Σε μια στρατιωτική φυλακή υψηλής ασφαλείας, η σύγκρουση ανάμεσα σε ένα μπαρουτοκαπνισμένο θρύλο του αμερικάνικου στρατού (Ρόμπερτ Ρέκφορντ), και τον αυστηρό, αλλά άκαπνο διευθυντή (Τζέημς Γκαντολφίνι), που στον βάθος τον θαυμάζει, οδηγεί σε μια ηρωική εξέγερση των φυλακισμένων.
Ο Τελευταίος Σαμουράι του Έντουαρντ Ζούικ (The Last Samurai, 2003). Στα τέλη του 19ου αιώνα, ένας Αμερικανός στρατιωτικός σύμβουλος (Τομ Κρουζ), που έχει κληθεί από την ιαπωνική κυβέρνηση για να καταστρέψει τον στρατό των παραδοσιακών Σαμουράι, απάγεται από τους τελευταίους και αγκαλιάζει την κουλτούρα τους.
Το Τέλος της Βίας του Ντέηβιντ Κρόνενμπεργκ (A History of Violence, 2007). Ένα αριστούργημα της δαρβινικής Δεξιάς, όπου ο καλύτερα προσαρμοσμένος σε επικίνδυνες καταστάσεις είναι εκείνος που κυριαρχεί, και όπου όλα βασίζονται στην κληρονομικότητα. Επίσης ένας ηθικός προβληματισμός για την φύση της βίας που δεν αποβάλλεται με την λογική και που καταστρέφει οικογένειες.
Τίγρης και Δράκος του Ανγκ Λι (2002). Η ταινία που αναγέννησε τις ταινίες της wuxia (το κινέζικο αντίστοιχο των επών με Σαμουράι), κερδίζοντας παράλληλα και Όσκαρ Ξενόγλωσσου Φιλμ.
Οι τρεις ταφές του Μελκιάδες Εστράδα του Τόμμυ Λη Τζόουνς (The Three Burials of Melquiada Estrada, 2006). Ένα πεκινπαϊκό γουέστερν που εξυμνεί την φιλία ενός ιδιοκτήτη ράντσου (Τόμμυ Λη Τζόουνς) και ενός Μεξικανού μετανάστη, αλλά που καταδικάζει την αυτοδικία του πρώτου, όταν ο φίλος του σκοτώνεται κατά λάθος από ένα αστυνομικό των συνόρων, που μένει ατιμώρητος. Κυρίως όμως μια παραβολή για την δυνατότητα Σωτηρίας, ακόμα και για τον πιο αμαρτωλό, εμπνευσμένη από την μεγάλη Καθολική συγγραφέα του Αμερικάνικου Νότου, Φλάννερυ Ο’ Κόννορ.
Τα Χρονικά της Νάρνια του Άντριου Άνταμσον (The Chronicles of Narnia: The Lion, The Witch and the Wardrobe, 2005). Η χριστιανική απάντηση στον Χάρυ Πότερ, δια χειρός του γίγαντα της συντηρητικής σκέψης Κ.Σ.Λιούϊς, είναι μια αλληγορία για τον Χριστιανικό χαρακτήρα της Αγγλίας, που πολεμήθηκε από τους οπαδούς της πολυπολιτισμικότητας.
Ψάχνοντας τον Νέμο του Άντριου Στάντον (Finding Nemo, 2003). Ένα ακόμη αριστουργηματικό καρτούν της Pixar για την αξία της οικογένειας.
* Ο Γιώργος Πισσαλίδης έχει σπουδάσει Σκηνοθεσία Κινηματογράφου στην Σχολή Χατζίκου. Άρθρα του, συνεντεύξεις και κριτικές για τον κινηματογράφο έχουν επίσης δημοσιευτεί στο «Ποπ & Ροκ», την «Ελληνική Αγωγή», την «Τόλμη» (περιοδικό της Αρχιεπισκοπής), το «Τότε» και αλλού.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 9ης Ιανουαρίου 2010 της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος.
Δευτέρα 4 Ιανουαρίου 2010
Οι καλύτερες δεξιές ταινίες της δεκαετίας
|
) «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών»: η απόλυτη δεξιά ταινία της δεκαετίας. |
) Οι «300» θυμίζουν ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται. |
) «Αγαπητέ Φράνκι»: αναζήτηση πατέρα για μια ημέρα ή για μια ζωή; |
) Ο εθνικιστικός «Άνεμος χορεύει το κριθάρι». |
) «Ο Άνθρωπος που έγινε θρύλος»: «Ότι και να μας συμβεί δεν κλέβουμε». |
) Το «Άνοιξη, Καλοκαίρι, Φθινόπωρο, Χειμώνας και ... Άνοιξη» διδάσκει στον άνθρωπο την αρμονία με την φύση. |
) Ο Παναγιώτης Φαρμάκης στην «Αγέλαστη Πέτρα». |
) Η Ποκαχόντας του «Άγνωστου Κόσμου»: πιο χριστιανή από τους δήθεν χριστιανούς. |
) Για τους «Απίθανους» η οικογένεια είναι η μεγαλύτερη περιπέτεια που αξίζει να ζήσει κανείς. |
) «Ο δρόμος προς την Ελευθερία»: ιδανικό πάντρεμα θρησκείας και πολιτικής και υπέρ συλλογής υπογραφών για καίρια θέματα. |
) «Εκατομμύρια»: η πίστη και η φιλανθρωπία του Ντέμιαν σώζουν τον κόσμο. |
) Για τους «Επίλεκτους» βαρώνοι των ναρκωτικών και διεφθαρμένοι αστυνομικοί είναι ένα και το αυτό. |
) Ο Τζετ Λι στον «Ήρωα» του Ζανγκ Γιμού. |
) «Η επιστροφή»: ένα υπερβατικό αριστούργημα. |
) «Dogville»: η όμορφη Γκρέης στην αφιλόξενη Ντόγκβιλ. |
) «Dark Knight»: απαντήστε στους τρομοκράτες με τα ίδια μέσα. |
) «Οι ζωές των άλλων» υπενθύμισαν τον τρόμο της Στάζι. |
Τελείωσε μια ακόμα κινηματογραφική δεκαετία. Ποιες όμως είναι οι ταινίες που θα πρέπει να θυμόμαστε από την περίοδο 2000-2009;
Η αλφαβητική λίστα που ακολουθεί είναι οι ταινίες που μας ικανοποίησαν αισθητικά και εξύμνησαν αξίες όπως η ελευθερία, το προσωπικό όραμα και ο αγώνας για ξεπέρασμα των δυσκολιών της ζωής που εμποδίζουν την αυτο-ολοκλήρωση του ατόμου. Αυτές όμως οι αξίες είναι πάντα συνδεδεμένες με μία ηθική στάση ζωής και τις ιδέες του Εθνικού Κράτους (Έθνος, Φυλή, Πίστη, Οικογένεια, Παράδοση). Επίσης έχουμε συμπεριλάβει ταινίες που έθεσαν έναν ηθικό προβληματισμό για την φύση του ανθρώπου, η κριτίκαραν τον κομμουνισμό και την φιλελεύθερη παρακμή. Έχουμε λοιπόν και λέμε:
300 του Ζακ Σνάϊντερ (2007). Η κατά Φρανκ Μίλλερ απεικόνιση της Μάχης των Θερμοπυλών.
Αγαπητέ Φράνκι της Σόνα Άουερμπαχ (Dear Frankie, 2004). Αφού για χρόνια απαντά η ίδια στα γράμματα του γιου της στον υποτιθέμενο ναυτικό πατέρα του, η Λίζι (Έμιλυ Μόρτιμερ) θα πρέπει κάποια στιγμή να προσλάβει ένα ναύτη (Τζέραλντ Μπάτλερ) για να παραστήσει για μια μέρα τον πατέρα του γιού της. Μια συγκινητική ιστορία για την αγάπη μιας μητέρας που κάνει τα πάντα για να προστατέψει τον γιο της από την αλήθεια για τον πατέρα του.
Αγέλαστη Πέτρα του Φίλιππου Κουτσάφτη (2000). Ένα εξαιρετικό, λιτό ντοκιμαντέρ για την Ελευσίνα της ιστορικής μνήμης που χάνεται.
Ο Άγνωστος Κόσμος του Τέρενς Μάλικ (A New World, 2006). Λυρικό αριστούργημα για την σύγκρουση Ινδιάνων και πρώτων αποίκων, μέσα από τον έρωτα της Ποκαχόντας και του κάπταιν Σμιθ, με την πρώτη να δρα πιο χριστιανικά από τους υποτιθέμενους Χριστιανούς και τελικά να ασπάζεται τον Χριστιανισμό.
Ο Άγραφος Νόμος της Δύσης του Κέβιν Κόστνερ (Open Range, 2003). Η παλιομοδίτικη ηθική δύο περιπλανώμενων αγελαδάρηδων (Κέβιν Κόστνερ, Ρόμπερτ Ντυβάλ) και το δικαίωμα τους για ελεύθερη βοσκή εναντίον ενός διαφθαρμένου σερίφη και ενός μεγαλοτσιφλικά που κυβερνά την πόλη τυραννικά.
O Άνεμος Χορεύει το Κριθάρι του Κεν Λόατς (The Wind Shakes the Barley, 2006). Το εθνικιστικό αριστούργημα για τον Αγώνα για την Ιρλανδική Ανεξαρτησία (1919-1921) και τον εμφύλιο που ακολούθησε μέσα από τις ιστορίες των απλών αγωνιστών.
Ο Άνθρωπος που έγινε θρύλος του Ρον Χάουαρντ (Cinderella Man, 2005). Η πραγματική ιστορία του πρωταθλητή πυγμαχίας Τζέημς Μπράντοκ (Ράσελ Κρόου), που από άνεργος στην περίοδο του Κραχ έγινε η ελπίδα ενός ολόκληρου Έθνους. Μία ταινία που εξυμνεί το προσωπικό όνειρο σε συνδυασμό με την ηθική στάση ζωής, την φιλία, την Πίστη και πάνω από όλα την οικογένεια.
Άνοιξη, Καλοκαίρι, Φθινόπωρο, Χειμώνας ... και Άνοιξη του Κιμ Κι Ντουκ (2003). Ένα πνευματικό αριστούργημα οικουμενικής εμβέλειας για τον έλεγχο των παθών ως αναγκαίο για την ύπαρξης αρμονίας με τον εαυτό μας και την Φύση και με τον άνθρωπο να αδυνατεί να ακολουθήσει μία τέτοια ζωή με τραγικά αποτελέσματα.
Οι Απίθανοι του Μπραντ Μπερντ (The Incredibles, 2004). Μια οικογένεια υπερηρώων αναγκάζεται από την κυβέρνηση να καταπιέσει τις υπεράνθρωπες της δυνάμεις και να ζει μια συνηθισμένη βαρετή ζωή. Όμως μία κρυφή αποστολή θα τους ξαναβάλει στην δράση. Αριστουργηματικό καρτούν της Pixar που εξυμνεί τον θεσμό του γάμου και της οικογένειας, τον ηρωισμό, και την ηθική στάση ζωής και που η αμερικάνικη Αριστερά αποκάλεσε «φασιστικό».
Ο Άρχοντας των Δακτυλιδιών του Πήτερ Τζάκσον (2001, 2002, 2003). Το βραβευμένο έπος της Μέσης Γης που εξυμνεί τον ηρωισμό, την φιλία και την αφοσίωση, μιλά για την φύση του σωστού ηγέτη και την ηθική πάλη του ανθρώπου με τον κακή πλευρά του εαυτού του, ενώ καταδικάζει την φυλετική επιμιξία και την οικολογική καταστροφή.
Το Βασίλειο των Ουρανών του Ρίντλεϋ Σκοτ (Kingdom of Heaven, 2005). Την περίοδο των Σταυροφοριών, ο Βάλιαντ του Ιμπελίν (Ορλάντο Μπλουμ), μετατρέπεται από άσημο σιδηρουργό σε ιππότη και στέλνεται να υπερασπισθεί την Ιερουσαλήμ και τους κατοίκους της από τον Σαλαντίν.
Dark Knight του Κρίστιαν Νόλαν (2008). Για να αντιμετωπίσει τον Τζόκερ (Χηθ Λέντζερ), που δρα σαν τρομοκράτης, ο Μπάτμαν (Κρίστιαν Μπέηλ) επινοεί καινούργιες μεθόδους παρακολούθησης, σπρώχνει τα όρια του Νόμου και γενικά του απαντάει στα ίσα, δεχόμενος τα πυρά Τύπου και κοινού.
Dogville του Λαρς φον Τριέρς (2003). Στην δεκαετία του ΄30, η πανέμορφη Γκρέης (Νίκολ Κίντμαν), κυνηγημένη από εγκληματίες βρίσκει καταφύγιο στην απόμακρη κωμόπολη της Ντόγκβιλ. Όμως σύντομα ανακαλύπτει ότι η φιλοξενία και η καλοσύνη των κατοίκων είναι σχετικές. Μια αλληγορία για την φύση του κακού που μπορεί να γεννηθεί παντού. Κυρίως όμως το γκρέμισμα του μύθου της Αριστεράς, ότι το κακό ταιριάζει στους πλούσιους και δυνατούς, ενώ οι φτωχοί και ταπεινοί είναι καλόκαρδοι και γενναιόδωροι.
Δεσμοί Διαζυγίου του Νόα Μπορενμπάουμ (The Squid and the Whale, 2005). Μέσα από την πραγματική ιστορία του διαζυγίου των γονιών του, ο Μπορενμπάουμ εξαπολύει το «κατηγορώ» του ενάντια στην «προοδευτική» διανόηση της δεκαετίας του ‘70 και του ‘80.
Ο Δρόμος προς την Ελευθερία του Μάικλ Άπτεντ (Amazing Grace, 2006). Η ιστορία του βουλευτή των Συντηρητικών Ουίλλιαμ Ουίλμπερφορς, που η αναγεννημένη Πίστη του, τον ενέπνευσε στον 25ετή αγώνα για την κατάργηση του δουλεμπορίου.
Εκατομμύρια του Ντάνυ Μπόυλ (Millions, 2004). H πίστη και η φιλανθρωπία του εννιάχρονου Ντέμιαν, γίνονται μεταδοτικές σε αυτήν την γλυκιά κομεντί.
Ελ Γκρέκο του Γιάννη Σμαραγδή (2007). Η δημοφιλής βιογραφία του διάσημου Κρητικού ζωγράφου ως καλλιτέχνη δεμένο με τις ρίζες του και ενάντιο σε κάθε καταπιεστικό μηχανισμό.
Οι Επίλεκτοι του Χοσέ Παντίλα (Tropa de Elite, 2007). Το βραζιλιάνικο αντίστοιχο του «300» που εξύμνησε τον ηρωισμό και το αδιάφθορο των ειδικών δυνάμεων της στρατιωτικής Αστυνομίας του Ρίο.
Η Επιστροφή του Αντρέϊ Ζβιαντγκίτσεφ (2003). O πατέρας δύο παιδιών επιστρέφει απρόσμενα μετά από μια μακρά απουσία και τους παίρνει σε ένα ταξίδι επτά ημερών, για να τους διδάξει με αυστηρό τρόπο τις μεγάλες αξίες της ζωής. Ένα υπερβατικό αριστούργημα στην καλύτερη παράδοση του Ταρκόφσκι (Θυσία) και του Κισλόφσκι (Δεκάλογος), γεμάτο αναφορές στον Θεό της Παλαιάς Διαθήκης, το παλιό Σοβιετικό καθεστώς ή την δυσκολία που έχουν οι άνθρωποι να κατανοήσουν την σιωπή του Θεού.
Οι Ζωές των Άλλων του Φλόριαν Χένκελ φον Ντάουνσμπεργκ (Das Leben der Anderen, 2007). Ο καταπιεστικός μηχανισμός της Στάζι και η ηθική εξέγερση του καλύτερου πράκτορα της, που πληρώνει το τίμημα.
Gran Torino του Κλίντ Ήστγουντ (2008). Μία εξύμνηση των παραδοσιακών αξιών και ένα χριστιανικό πρότυπο αυτοθυσίας από ένα πολιτικά μη-ορθό ήρωα.
Hotel Rwanda του Τέρρυ Τζωρτζ (2004). Ένα αληθινό παράδειγμα χριστιανικής συμπεριφοράς στην διάρκεια της γενοκτονίας των Τούτσι από τους Χούτου.
Ηunger του Στηβ Μακ Κουήν (2008). Η απεργία πείνας του Μπόμπυ Σαντς και των εθνικιστών συναγωνιστών του IRA το 1981.
Ήμασταν Κάποτε Στρατιώτες του Ράνταλ Γουάλλας (We Were Soldiers, 2002). O Mελ Γκίμπσον σε μια πατριωτική ταινία για την μάχη του Ία Ντρανγκ στο Βιετνάμ, τον Νοέμβριο του 1965.
O Ήρωας του Ζανγκ Γιμού (2002). Μία εξτραβαγκάντζα χορογραφημένων πολεμικών τεχνών με ένα σαιξπηρικό προβληματισμό για τον ρόλο της σκληρής δικαιοσύνης και του οίκτου στην σωστή διακυβέρνηση.
Θα Χυθεί Αίμα του Πωλ Τόμας Άντερσον (There Will Be Blood, 2007). Μια παραβολή για την ανθρώπινη απληστία τοποθετημένη στην Αμερική της εξόρυξης πετρελαίου και της Θρησκευτικής Αναγέννησης.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
